Viral Zoonozlar ve Vektör İlişkili Epidemik Virüsler, Mustafa Altındiş, Editör, Nobel Yayınevi, Ankara, ss.355-382, 2025
Enfeksiyonların küresel dağılımında
ve kitlesel yayılımında en etkili aracılar gıdalardır. Gıda kaynaklı
enfeksiyonlar, enfekte bir hayvandan sağlanan bir ürün olabileceği gibi gıdanın
üretim ve işleme ortamında ya da uygun şekilde denetlenmeyen koşullarda üretiminden
de kaynaklanabilir. Gelişmişlik düzeyi ayırdetmeksizin küresel bir sorun olan gıda
kaynaklı enfeksiyonlarda rol oynayan viral etkenlerin çoğu zoonoz karakterdedir
ve bu etkenlerden norovirus, hepatitis E virusu, rotavirus ve astroviruslar hastalık
salgınlarında yaygın olarak görülmektedir. Bu zoonotik virusların gıda zincirine
girişinin önlenmesi Avrupa Yeşil Mutabakatı kapsamında hazırlanan “Çiftlikten
Çatala Stratejisi” ve “Tek Sağlık Konsepti” dikkate alınarak değerlendirilmelidir.
Bu amaçla, sürdürülebilir gıda sisteminin oluşturulması, sürdürülebilir gıda
zincirinin inşa edilmesi ve küresel çapta gerekli önlemlerin alınması ve sıkı
hijyen önlemlerinin uygulanması son derece önemlidir. Bu bölüm, gıda kaynaklı
viral zoonozlarının tamamını içermese de insan sağlığını birincil derecede
tehdit eden ve ülkemizde varlığı yaygın olarak bildirilen etkenler ön plana
alınarak hazırlanmıştır.