Kültür Mantarı Üretiminin Ekolojik Verimliliğinin (Eko-Verimlilik) Belirlenmesi
ISPEC journal of agricultural sciences (Online), cilt.10, sa.3, ss.730-743, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 10 Sayı: 3
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.5281/zenodo.21324579
- Dergi Adı: ISPEC journal of agricultural sciences (Online)
- Derginin Tarandığı İndeksler: Central & Eastern European Academic Source (CEEAS), Directory of Open Access Journals, TR DİZİN (ULAKBİM), Academic Search Ultimate (EBSCO)
- Sayfa Sayıları: ss.730-743
- Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışmada, son yıllarda üretimi artan ve tüketiciler tarafından oldukça tercih edilen kültür mantarı türlerinden biri olan beyaz şapkalı (Agaricus bisporus) kültür mantarı üretiminin eko-verimliliğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Beyaz şapkalı kültür mantarı üretiminde enerji kullanım etkinliği ve karbon ayak izine bağlı olarak eko-verimliliği belirlemek amacıyla tarımsal girdi ve çıktı verileri dikkate alınmıştır. Beyaz şapkalı kültür mantarı üretiminin enerji kullanım etkinliği, girdi-çıktı analizi yoluyla belirlenirken, karbon ayak izi ise sera gazı emisyon faktörleri kullanılarak hesaplanmıştır. Ayrıca, su kıtlığı ayak izi de üretim sırasındaki su kullanımı dikkate alınarak değerlendirilmiştir. Çalışma bulgularına göre, 31.25 kg m-2 kültür mantarı verimi için enerji kullanım etkinliği 0.07, özgül enerji 23.07 MJ kg-1, karbon ayak izi 2.08 kgCO2-eş kg-1, çevresel fiyatlandırma 14.08 ₺ kg-1 ve su kıtlığı ayak izi 0.56 m³dünya- eş kg-1 olarak hesaplanmıştır.
The aim of this study was to determine the eco-efficiency of white button mushroom (Agaricus bisporus) production, a type of cultivated mushroom whose production has increased in recent years and is highly preferred by consumers. Agricultural input and output data were considered to determine the eco-efficiency of white button mushroom production based on energy use efficiency and carbon footprint. The energy use efficiency of white button mushroom production was determined through an input-output analysis, while the carbon footprint was calculated using greenhouse gas emission factors. Additionally, the water scarcity footprint was assessed by considering water usage during production. According to the study findings, for a cultivated mushroom yield of 31.25 kg m²-1, the energy use efficiency was 0.07, specific energy was 23.07 MJ kg-1, the carbon footprint was 2.08 kgCO2-eq kg-1, environmental pricing of 14.08 ₺ kg-1 and a water scarcity footprint of 0.56 m³world-eq kg-1.