Şanlıurfa ve Osmaniye illerinde yetişen farklı yer fıstığı çeşitlerinde tohum patojeni fungal hastalık etmenlerinin yaygınlığı, morfolojik ve moleküler karakterizasyonu

Bu çalışmada, Osmaniye ve Şanlıurfa illerinde yetiştirilen beş farklı yer fıstığı (Arachis hypogaea L.) çeşidinin (Masal, NC-7, Efsane, Ayşehanım ve ÇOM) tohumlarında görülen fungal hastalık etmenlerinin yaygınlığı ile morfolojik ve moleküler karakterizasyonları araştırılmıştır. Hastalık belirtileri gösteren kapsüllerden 130 farklı fungal izolat elde edilmiştir. Hasta kapsüllerden yapılan izolasyon ve tanılama çalışmalarından elde edilen sonuçlara göre, en yaygın hastalık etmeni Aspergillus niger olup, bu türü sırasıyla Rhizopus stolonifer, Sclerotinia rolfsii, Aspergillus flavus, Rhizoctonia solani, Macrophomina phaseolina, Lasiodiplodia theobromae, L. pseudotheobromae ve Fusarium equiseti izlemiştir. Yapılan patojenite testlerinde tüm fungal izolatlar fıstık kapsüllerinde tipik hastalık belirtilerine neden olmuştur. Masal ve NC-7 çeşitlerinde daha yüksek hastalık çıkışı bu çeşitlerin fungal patojenlere daha fazla duyarlılığa işaret ederken, Ayşehanım ve ÇOM çeşitlerinde hastalık oranlarının daha düşük olması, bu çeşitlerin hastalıklara karşı muhtemelen tolerant olabileceğini göstermiştir. Osmaniye ili yerfıstığı örneklerinden Şanlıurfa’ya göre daha fazla fungal izolat elde edilmiş olması bu bölgede hastalık baskısının daha yüksek olduğunu yansıtmaktadır. Elde edilen sonuçlar, Aspergillus spp ile Rhizopus stolonifer’in yerfıstığının depolanması sırasında önemli rol oynadığını vurgulamaktadır. Yer fıstığı üretiminin sürdürülebilirliğinin sağlanması için uygun depolama koşulları ve dayanıklı çeşitlerin seçimi büyük önemlidir.