Aerobik Egzersiz ve Sauna Yoluyla Oluşturulan Dehidrasyonun Görsel Reaksiyon Süresi Üzerine Etkileri: Deneysel Çalışma

Creative Commons License

günay a., Küçükkubaş N., DÖNER P.

Türkiye Klinikleri Spor Bilimleri Dergisi, cilt.18, sa.1, ss.30-39, 2026 (TRDizin)

Özet

Amaç: Tenis oyuncuları, değişen sıcaklık ve nem koşullarına maruz kalmakta ve bu durum sıvı kaybına yol açmaktadır. Süre sınırlamasının olmamasıyla birlikte artan sıvı kaybı, dehidrasyona yol açabilmektedir. Ancak bu durumun, görsel reaksiyon zamanı (RZ) üzerindeki etkisi henüz kesin olarak ortaya konmamıştır. Bu nedenle bu çalışmanın amacı, tenis becerilerinden bağımsız olarak dehidrasyonun RZ üzerindeki etkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya ortalama yaşı 24,3±4 yıl olan 35 rekreasyonel erkek tenis oyuncusu katılmıştır. Dehidrasyon, 2 farklı protokolle sağlanmıştır: İlki, %60 VO₂max şiddetinde 6×15 dk egzersiz ve her seans arasında 8 dk’lık dinlenme içeren egzersiz protokolüdür. Hidrasyon seviyeleri refractometre ile belirlenmiştir. İkincisi ise egzersize eş değer sıvı kaybına yol açan sauna protokolüdür. RZ, başlangıçta ve her dehidrasyon protokolü sonrasında kaydedilmiştir. Protokoller arasında geçiş etkisini önlemek amacıyla 48 saatlik dinlenme süresi verilmiştir. Bulgular: Egzersiz öncesi ve sonrası sol bacak ortalama RZ değerleri arasında anlamlı fark bulunmuştur (p=0,04). Ayrıca sol elin egzersiz öncesi ve sonrası RZ ortalama değerleri arasında da anlamlı fark saptanmıştır (p=0,03). Sağ bacakta egzersiz öncesi ve sauna sonrası en iyi değerlerde (p=0,04) ve sol bacakta egzersiz öncesi ve sauna sonrası en iyi ve ortalama değerler arasında anlamlı farklar gözlemlenmiştir (p=0,02). Sonuç: Aerobik egzersiz ve sauna kaynaklı dehidrasyonun, RZ’de değişimlere yol açabileceği görülmüştür. Bu değişimlerin altında yatan olası mekanizmalar kesin olarak ortaya konmamış olmakla birlikte metabolik ve nöral süreçlerle ilişkili olabileceği düşünülmektedir. Bu çalışmanın sınırlılıkları arasında tek cinsiyetin incelenmiş olması ve kısa süreli takip süresi yer almaktadır. Dehidrasyona bağlı RZ performansının daha kapsamlı biçimde anlaşılabilmesi için bu sınırlılıkların dikkate alındığı daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.
Objective: Tennis players are exposed to varying temperature and humidity conditions, lead to fluid loss. The lack of temporal restriction may contribute to increased fluid loss, thereby leading to dehydration. Nevertheless, the precise impact of this condition on visual reaction time (RT) remains to be fully elucidated. Therefore the study aims to investigate the effect of dehydration on RT, independent of tennis skills. Material and Methods: Thirty-five recreational male tennis players (mean age: 24.3±4 years) participated in the study. Dehydration was induced using 2 protocols: exercise at 60% VO₂max for 6×15 minutes with 8-minute rest intervals, and sauna exposure with fluid loss matched to the exercise protocol. Hydration levels were assessed using a refractometer. RT was measured at baseline and after each dehydration protocol. A 48-hour rest period was given between protocols to prevent carryover effects. Results: Significant differences were observed in left leg mean values pre-exercise and post-exercise (p=0.04), and in left hand mean values of RT pre-exercise and post-exercise mean values (p=0.03). Differences were also seen in the right leg pre-exercise and post-sauna best values (p=0.04), and in the left leg pre-exercise and post-sauna best values and mean values (p=0.02). Conclusion: Dehydration induced by aerobic exercise and sauna exposure may lead to alterations in RT. Although the underlying mechanisms have not been conclusively identified, these changes may be associated with metabolic and neural processes. The limitations of this study include the examination of a single sex and a short follow-up period. To better understand RT performance under dehydration, further studies addressing these limitations are required