Yoksulluğu Etkileyen Sosyal Faktörlerin Çok Boyutlu Veri Analizi Kullanılarak Ülke Grupları Bakımından Karşılaştırılması


Berkman K.

Yönetim ve Çalışma (Online), vol.9, no.9, pp.34-65, 2025 (Peer-Reviewed Journal)

  • Publication Type: Article / Article
  • Volume: 9 Issue: 9
  • Publication Date: 2025
  • Journal Name: Yönetim ve Çalışma (Online)
  • Journal Indexes: EBSCO Legal Collection, EBSCO Legal Source
  • Page Numbers: pp.34-65
  • Hatay Mustafa Kemal University Affiliated: Yes

Abstract

Bu çalışma, yoksulluğu etkileyen sosyal faktörleri geniş bir ülke örneklemi ve uzun dönemli panel veri seti kullanarak incelemektedir. Araştırma, eğitim, sağlık, sosyal sermaye, kurumsal kalite ve demografik faktörlerin yoksulluk üzerindeki etkilerini Avrupa Birliği (AB), OECD (Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü), MENA (Orta Doğu ve Kuzey Afrika) bölgesi, Sahra Altı Afrika, Latin Amerika ve Asya-Pasifik ülke grupları arasında karşılaştırmalı olarak analiz etmektedir. Metodolojik olarak çalışmada sistem GMM (Genelleştirilmiş Momentler Yöntemi) tahmincisi, eşik regresyon modelleri, mekansal ekonometri ve makine öğrenmesi tekniklerini birleştiren hibrit yaklaşım benimsenmiştir. Bulgular, eğitim düzeyinin yoksulluk azaltmada en güçlü faktör olduğunu (elastikiyet: -0.73), ancak bu etkinin ülke gruplarına göre önemli farklılıklar gösterdiğini ortaya koymaktadır. OECD ülkelerinde kurumsal kalite faktörleri daha belirleyici iken, MENA bölgesinde demografik faktörler ve Sahra Altı Afrika'da sağlık göstergeleri öne çıkmaktadır. Bununla birlikte COVID-19 pandemisinin yoksulluk dinamiklerini önemli ölçüde etkilediği ve sosyal belirleyicilerin etkilerinde yapısal değişiklikler yarattığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Yoksulluk, sosyal faktörler, panel veri analizi, COVID-19 etkisi