Demir-Çelik Sektöründe Çevresel Sürdürülebilirlik Performansının LOPCOW, CORASO ve RAPS Yöntemleriyle Değerlendirilmesi

Creative Commons License

ÖZENİR İ.

Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi, cilt.61, sa.2, ss.1362-1386, 2026 (TRDizin)

Özet

Çalışmada, demir-çelik sektöründe hizmet veren, aynı grup bünyesinde bulunan iki işletmenin çevresel sürdürülebilirlik performanslarının değerlendirilmesi ve karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla, İSDEMİR ve ERDEMİR işletmelerinin 2021-2024 yılları arasındaki çevresel sürdürülebilirlik performansları değerlendirilmiş, işletmeler kendi içlerinde ve birbirleriyle kıyaslanmıştır. Çalışmada, Çok Kriterli Karar Verme Teknikleri’nden (ÇKKV) LOgarithmic Percentage Change-driven Objective Weighting (LOPCOW), COmpromise Ranking from Alternative SOlutions (CORASO) ve Ranking Alternatives by Perimeter Similarity (RAPS) yöntemleri kullanılmıştır. Değerlendirmede kullanılacak kriterlerin belirlenebilmesi için Web of Science (WoS) ve Scopus veri tabanlarında literatür taraması yapılmıştır. LOPCOW yöntemiyle belirlenen kriter ağırlıkları sonuçlarına göre, en önemli kriter toplam atık miktarı, en önemsiz kriter geri dönüştürülen su miktarıdır. İşletmeleri çevresel sürdürülebilirlik performanslarına göre sıralamak amacıyla kullanılan CORASO ve RAPS yöntemlerinin sonuçları incelendiğinde, yöntemlerin genel olarak benzer sıralama sonuçlarını verdikleri, yöntemler arasındaki korelasyonun oldukça yüksek olduğu görülmüştür. Her iki yöntemin sonuçları birlikte değerlendirildiğinde, 2021-2024 yılları arasında ERDEMİR işletmesinin çevresel sürdürülebilirlik performansının daha iyi olduğu, İSDEMİR işletmesinin performansının zamanla iyileştiği görülmüştür. Duyarlılık analizi sonucunda, kullanılan modellerin sağlam ve güvenilir olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca yöntemlerin, kriter ağırlıklarında meydana gelen değişimlere karşı duyarlı oldukları belirlenmiştir.
The study aims to evaluate and compare the environmental sustainability performance of two companies operating in the iron and steel sector within the same corporate group. For this purpose, the environmental sustainability performance of İSDEMİR and ERDEMİR between 2021 and 2024 was assessed, the companies were compared both individually and with each other. The study employed the Multi-Criteria Decision-Making (MCDM) methods of LOgarithmic Percentage Change-driven Objective Weighting (LOPCOW), COmpromise Ranking from Alternative SOlutions (CORASO), and Ranking Alternatives by Perimeter Similarity (RAPS). In order to determine the criteria to be used in the evaluation, a literature review was conducted in the Web of Science (WoS) and Scopus databases. According to the criterion weights calculated using the LOPCOW method, the most important criterion is the total amount of waste, the least important is the amount of recycled water. When the results of the CORASO and RAPS methods used to rank the companies based on their environmental sustainability performance are examined, it is observed that the methods generally produce similar rankings, and that the correlation between them is quite high. When the ranking results of both methods are evaluated together, it is revealed that ERDEMİR’s environmental sustainability performance was higher between 2021 and 2024, while İSDEMİR’s performance showed improvement over time. As a result of the sensitivity analysis, it was revealed that the models used are robust and reliable. In addition, it was determined that the methods are sensitive to changes in criterion weights.