Research Information System
Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, vol.17, no.1, pp.609-624, 2026 (TRDizin)
Bu çalışma, 2024-2025 eğitim-öğretim yılı 5. sınıf Türkçe ders kitabında yer alan Türkiye adlı şiiri eleştirel söylem analizi yöntemiyle incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında, ele alınan şiirin söylemsel yapıları üzerinden öğrencilere hangi değerlerin aktarıldığı ve nasıl bir kimlik inşasının desteklendiği çözümlenmiştir. Nitel araştırma bağlamında şekillenen ve Fairclough’un üç boyutlu eleştirel söylem analizine dayalı olarak gerçekleştirilen çözümlemede, şiirin güçlü bir ulusal aidiyet duygusu oluşturmayı hedeflediği ve dilsel ögeler aracılığıyla tarihsel, kültürel ve duygusal bağlar kurduğu belirlenmiştir. Vatan sevgisi, millî birlik, fedakârlık ve toplumsal dayanışma gibi temalar şiirde belirgin bir şekilde öne çıkmakta; bu da metnin değerler eğitimiyle olan ilişkisini ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, edebi metinlerin öğrencilerde kimlik bilinci oluşturmada ve kültürel değerleri pekiştirmede etkili olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda, ders kitaplarında yer alan şiirlerin pedagojik işlevselliği göz önünde bulundurularak seçilmesi gerektiği önerilmektedir. Ayrıca, metin seçiminde yaş düzeyine uygunluk, çok yönlü anlam katmanları ve değer aktarımına katkı sağlama gibi ölçütlerin dikkate alınması önem arz etmektedir.