İl Merkez İstasyonlarına Göre Türkiye’de Maksimum Sıcaklıkların Eğilimi (1927-2024)


Creative Commons License

Topuz M.

TURKISH JOURNAL OF AGRICULTURE: FOOD SCIENCE AND TECHNOLOGY, cilt.14, sa.2, ss.487-492, 2026 (TRDizin)

Özet

Küresel iklim değişikliği açısından hassas bir konumda bulunan Türkiye’de, her geçen yıl maksimum sıcaklık rekorları kırılmaktadır. Bu bağlamda iklim değişikliğinin bölgesel etkilerinin ilk izlerinden birisi, maksimum sıcaklık eğilimlerinde görülen artma durumlarıdır. Yapılan bu çalışmada amaç; Türkiye’de il merkezlerinde yer alan meteoroloji istasyonlarının kurulduğu günden 2024 yılı sonuna kadar maksimum sıcaklıklarında, mevsimlik ve  yıllık periyotlarda meydan gelen eğilimi Mann-Kendall Trend Analiz Yöntemi ve Sen’in eğim analizi ile değerlendirmektir. Çalışma sonuçlarına göre; 82 istasyonun 41’inde yıllık, 42’sinde yaz, 51’inde ilkbahar, 48’inde sonbahar, 43’ünde kış periyotlarında  istatistiksel  açıdan  %  95  güven  aralığında  anlamlı  artma  eğilimi  görülür. Yıllık periyotta hiç azalma görülmezken; sonbahar ve kış periyotlarında 3, yaz 1, ilkbahar 4 istasyonda istatistiksel açıdan % 95 güven aralığında anlamlı olmayan azalma eğilimleri görülür. 41 istasyonda yıllık periyotta istatistiksel açıdan anlamlı olmayan artma eğilimi görülürken bu sayı; ilkbahar için 27, yaz için 39, sonbahar için 31, kış için 36’dır. Sen eğim değerlerine göre ise yıllık bazda istastiksel olarak anlamlı değişimlerin yaşandığı ilk 3 istasyondan Nevşehir, Karabük ve Kırklareli’nde ölçüm periyodunca 2.3 ºC sıcaklık artışı yaşanmıştır.Sonuç olarak; Türkiye genelinde il merkez meteoroloji istasyonlarının mevsimlik ve yıllık periyotların büyük bir bölümünde maksimum sıcaklıkların artma eğiliminde olduğu tespit edilmiştir.

Türkiye, vulnerable to global climate change, is breaking maximum temperature records every year. In this context, one of the first signs of the regional impacts of climate change is the increasing trend in  maximum  temperatures.  The  aim  of  this  study  is  to  evaluate  the  seasonal  and  annual  trends  in  maximum temperatures of meteorological stations located in provincial centers across Türkiye, from their  date  of  establishment  until  the  end  of  2024,  using  the  Mann-Kendall  Trend  Analysis  Method  and Sen's Slope Estimator. According to the study results, out of 82 stations, 41 have an increasing trend  that  is  statistically  significant  at  the  95%  confidence  interval  in  the  annual  periods,  42  in  summer, 51 in spring, 48 in autumn, and 43 in winter. While no decrease is observed in the annual period,  decreasing  trends  that  are  statistically  insignificant  at  the  95%  confidence  interval  are  observed  in  3  stations  in  the  autumn  and  winter  periods,  1  in  summer,  and  4  in  spring.  While  41  stations have an increasing trend that is statistically insignificant in the annual period, this number is 27 for spring, 39 for summer, 31 for autumn, and 36 for winter. A temperature rise of 2.3 °C was recorded over the study period in the three most statistically significant stations (Nevşehir, Karabük, and  Kırklareli)  based  on  slope  analysis.In  conclusion,  it  has  been  determined  that  maximum  temperatures  at  provincial  center  meteorological  stations  throughout  Turkiye  tend  to  increase  in  a  large part of the seasonal and annual periods.