Konya ilinde yetiştirilen yerel kışlık armut (Pyrus communis L.) genotiplerinin morfolojik karakterizasyonu

Creative Commons License

DAL A., ABAY S., Çalışkan O.

Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, cilt.31, sa.1, ss.190-204, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu çalışma Konya ilinde yetiştirilen yerel kışlık armut (Pyrus communis L.) genotiplerinin meyve kalite ve yaprak özelliklerini belirlemek ve üstün özelliklere sahip genotipleri genetik kaynak olarak koruma altına almak amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada Konya ilinden 17 adet yerel kışlık armut genotipi seçilmiş ve bunlar meyvenin fiziksel ve kimyasal özellikleri yanında meyvenin dış kalitesi (albeni), yeme kalitesi, gevreklik, sululuk, paslılık, kumluluk ve aroma özelliklerine göre değerlendirilmiştir. Kışlık armut genotiplerinde meyve ağırlığının 40.07 g ile 180.40 g; meyve boyunun 39.58 mm ile 88.61 mm; meyve eninin 42.78 mm ile 69.74 mm; suda çözünebilir toplam kuru madde miktarının 12.27 (42.K.07) ile %22.23 (42.K.14) ve titre edilebilir asit içeriğinin % 0.25 (42.K.01) ile %1.38 (42.K.05) arasında değiştiği belirlenmiştir. İncelenen genotiplerin 11’inde uzun, 5’inde oval ve 1’inde meyve şeklinin kısa olduğu belirlenmiştir. Dış kalite özelliği bakımından genotiplerden 3’ü çok iyi, 3’ü iyi, 4’ü orta ve 7’si kötü olarak sınıflandırılmıştır. Armutta önemli bir kriter olan meyvenin paslılık durumu bakımından 3 genotipte pas yok, 1 genotip az paslı, 4 genotip orta paslı ve 9 genotip çok paslı olarak değerlendirilmiştir. Yapılan tartılı derecelendirme sonucunda 42.K.13 genotipi (809 puan) en yüksek puanı alırken bunu 42.K.15 genotipi (751 puan) ve 42.K.09 (747 puan) genotipleri izlemiştir. Çalışma sonucunda, Konya ilinde kışlık armut genotipleri bakımından önemli bir varyasyonun olduğu tespit edilmiştir.
This study aimed to determine the fruit quality and leaf traits of local winter pear (Pyrus communis L.) genotypes grown in Konya province and to conserve superior genotypes as genetic resources. Seventeen local winter pear genotypes were selected from Konya province and evaluated based on the physical and chemical properties of the fruit, as well as external quality (attractiveness), eating quality, crispness, juiciness, rustiness, grittiness, and aroma. In these winter pear genotypes, fruit weight ranged from 40.07 g to 180.40 g; fruit length ranged from 39.58 mm to 88.61 mm; fruit width ranged from 42.78 mm to 69.74 mm; soluble solids content varied between 12.27% (42.K.07) and 22.23% (42.K.14); and titratable acid content varied between 0.25% (42.K.01) and 1.38% (42.K.05). Eleven genotypes had long fruit shapes, five had oval shapes, and one had a short shape. For external quality, three genotypes were rated as excellent, three as good, four as moderate, and seven as poor. Regarding rustiness, an important criterion in pears, three genotypes were evaluated as having no rust, one as slightly rusty, four as moderately rusty, and nine as very rusty. Based on the weighted ranking, genotype 42.K.13 received the highest score (809 points), followed by 42.K.15 (751 points) and 42.K.09 (747 points). The study found significant variation among winter pear genotypes in Konya province.