Gelişmekte olan bir ülkede üniversite öğrencileri arasında mental stresin sosyal belirleyicileri: Bangladeş örneği
OPUS Toplum Araştırmaları Dergisi, cilt.23, sa.2026, ss.1-27, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 23 Sayı: 2026
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.26466/opusjsr.1862506
- Dergi Adı: OPUS Toplum Araştırmaları Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.1-27
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Üniversite öğrencileri arasında mental stres önemli bir halk sağlığı sorunudur; ancak Güney Asya’daki gelişmekte olan ülke bağlamlarına ilişkin kanıtlar sınırlıdır. Bu çalışma, Bangladeş’teki 760 üniversite öğrencisi arasında mental stresin demografik, akademik, sosyal, yaşam tarzına ilişkin ve sosyoekonomik değişkenlerle ilişkisini incelemiştir. Mental stres, beşli tek maddelik genel değerlendirme ölçeğiyle ölçülmüştür. Dokuz hipotez çoklu doğrusal regresyon analiziyle değerlendirilmiş; cinsiyet, öğrenim yılı ve genel algılanan destek kontrol değişkenleri olarak modele dâhil edilmiştir. Sosyal medya kullanımı ve beslenme alışkanlıkları yalnızca ikili analizlerde incelenmiştir. Katılımcıların %38,2’si yüksek veya çok yüksek mental stres bildirmiştir. Regresyon modeli istatistiksel olarak anlamlıdır, F(12, 747) = 2,34, p = ,006; ancak varyansın sınırlı bir bölümünü açıklamıştır, R² = ,036, düzeltilmiş R² = ,021. Akademik baskı, standartlaştırılmış beta = ,11, p = ,003, ve finansal kaygılar, standartlaştırılmış beta = ,09, p = ,023, mental stresle pozitif yönde ilişkili bulunmuştur. Yaş, genel not ortalaması, aile desteği, arkadaş desteği, kurumsal destek, uyku kalitesi ve fiziksel aktivite anlamlı yordayıcılar değildir. Buna göre dokuz hipotezden ikisi desteklenmiştir. Sosyal medya kullanımı ve beslenme alışkanlıkları da mental stresle anlamlı ilişki göstermemiştir. Bulgular, akademik baskı ve finansal kaygıların bu örneklemde mental stresin anlamlı ancak sınırlı düzeydeki ilişkili değişkenleri olduğunu göstermektedir.
Mental stress among university students is an important public health concern, yet evidence from South Asian developing-country contexts remains limited. This study examined demographic, academic, social, lifestyle, and socioeconomic correlates of mental stress among 760 university students in Bangladesh. Mental stress was assessed using a five-point single-item global rating. Nine hypotheses were evaluated through multiple linear regression, while gender, year of study, and global perceived support were included as control variables. Social media usage and dietary habits were examined only at the bivariate level. Overall, 38.2% of participants reported high or very high mental stress. The regression model was statistically significant, F(12, 747) = 2.34, p = .006, but explained a limited proportion of the variance, R² = .036, adjusted R² = .021. Academic pressure was positively associated with mental stress, standardized beta = .11, p = .003, as were financial concerns, standardized beta = .09, p = .023. Age, CGPA, family support, friend support, institutional support, sleep quality, and physical activity were not significant predictors. Accordingly, two of the nine hypotheses were supported. Social media usage and dietary habits were also not significantly correlated with mental stress. The findings indicate that academic and financial pressures are modest but significant correlates of mental stress in this sample. Because of the low explained variance and reliance on single-item measures, the results should be interpreted cautiously.