Koyunlarda Üreme Stratejilerinde Güncel Yaklaşımlar
in: Koyunlarda Gebelik Süreci ve Yönetimi, SARIBAY MUSTAFA KEMAL,KÖSE AYŞE MERVE, Editor, Turkiye Klinikleri, Ankara, pp.9-15, 2026
- Publication Type: Book Chapter / Chapter Vocational Book
- Publication Date: 2026
- Publisher: Turkiye Klinikleri
- City: Ankara
- Page Numbers: pp.9-15
- Editors: SARIBAY MUSTAFA KEMAL,KÖSE AYŞE MERVE, Editor
- Open Archive Collection: AVESIS Open Access Collection
- Hatay Mustafa Kemal University Affiliated: Yes
Abstract
Koyunlar mevsimsel poliöstrik hayvanlar olup üreme aktiviteleri büyük ölçüde fotoperiyot ve buna bağlı nöroendokrin mekanizmalar tarafından düzenlenmektedir. Bu fizyolojik özellik, özellikle yoğun yetiştiricilik sistemlerinde östrusun kontrolünü ve planlı kuzulatma programlarının uygulanmasını güçleştirmektedir. Bu nedenle koyun yetiştiriciliğinde östrus senkronizasyonu ve ovulasyon zamanlamasının kontrolü, modern üreme yönetiminin temel araçlarından biri hâline gelmiştir. Günümüzde bu amaçla progesteron, prostaglandin F2α, gonadotropinler ve melatonin gibi hormonal uygulamalar ile koç etkisi ve fotoperiyot yönetimi gibi biyostimülasyon temelli doğal yöntemlerden de yararlanılmaktadır. Bununla birlikte hormon kullanımına bağlı kalıntı endişeleri, yan etkiler, hayvan refahı ve tüketici beklentileri gibi nedenlerle son yıllarda non-steroidal yaklaşımlara olan ilgi artmıştır. Bu kapsamda kiss-peptinler, aromataz inhibitörleri ve dopamin antagonistleri gibi ajanlar, koyunlarda östrus indüksiyonu ve senkronizasyonunda umut verici alternatifler olarak öne çıkmaktadır. Bu derlemede, koyunlarda üreme yönetiminde öne çıkan güncel stratejiler ve bu alandaki yeni yaklaşımlar ele alınmıştır.