Lise Öğrencilerinde İnternet Bağımlılığı ve Matematik Umutsuzluğunun Mesleki Kararsızlık Üzerindeki Yordayıcı Etkisi

Creative Commons License

Er Z., Akın A., ALKAN S.

Anadolu Kültürel Araştırmalar Dergisi, cilt.10, sa.3, ss.1524-1541, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu çalışmanın amacı, lise öğrencilerinin internet bağımlılığı ve matematik umutsuzluğunun mesleki kararsızlıkları üzerindeki yordayıcı etkisini incelemektir. Araştırma, nicel araştırma yaklaşımı kapsamında ilişkisel tarama modeliyle yürütülmüştür. Çalışma grubu, 2024–2025 öğretim yılında Türkiye’nin güneyinde yer alan bir ilde öğrenim gören ve maksimum çeşitleme yöntemiyle farklı tür ve sosyoekonomik düzeydeki okullardan belirlenen 560 lise öğrencisinden oluşmaktadır. Veriler, internet bağımlılığı, matematik umutsuzluğu ve mesleki kararsızlığını ölçen standart ölçekler aracılığıyla toplanmış; ilişkisel ve yordayıcı analizlerle değerlendirilmiştir. Bulgular, internet bağımlılığı ve matematik umutsuzluğunun mesleki kararsızlığı ile anlamlı ve pozitif ilişkiler içinde olduğunu ve her iki değişkenin de mesleki kararsızlığı anlamlı düzeyde yordadığını ortaya koymuştur. Ayrıca, cinsiyet ve sınıf düzeyine bağlı olarak değişkenlerde anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Bu çalışma, internet bağımlılığı ve matematik umutsuzluğunu birlikte ele alarak lise öğrencilerinin mesleki karar verme süreçlerini açıklayan bütüncül bir model sunmakta ve kariyer rehberliği ile eğitim politikalarına yönelik kanıta dayalı katkılar sağlamaktadır.
The purpose of this study is to examine the predictive effect of high school students' internet addiction and mathematics hopelessness on their career indecision. The research was conducted using a quantitative approach within a correlational survey design. The study group consisted of 560 high school students enrolled in a province located in the southern region of Türkiye during the 2024–2025 academic year and selected through maximum variation sampling from schools representing different types and socioeconomic levels. Data were collected using relevant measurement instruments and analyzed through parametric statistical methods. The findings revealed that internet addiction and mathematics hopelessness had significant and positive relationships with career indecision, and that both variables significantly predicted career indecision. In addition, significant differences were identified according to gender and grade level. By addressing internet addiction and mathematics hopelessness together, this study presents a holistic model explaining high school students' career decision-making processes and provides evidence-based implications for career guidance practices and educational policies.