XI. Uluslararası TURKCESS Eğitim ve Sosyal Bilimler Kongresi, Gaziantep, Türkiye, 18 - 20 Eylül 2025, cilt.1, ss.494, (Özet Bildiri)
Yapay zekâ, çeviribilim alanında geleneksel yöntemleri yeniden şekillendirerek köklü değişimlere yol açan yenilikçi bir teknoloji olarak ön plana çıkmaktadır. Bu teknolojiler; çeviri süreçlerini otomatik hâle getirerek insan müdahalesini sınırlamakta, hız ve kalite bakımından kayda değer avantajlar sunmaktadır. Öte yandan bu araçlar, güçlü yönlerine rağmen anlam kayması, tutarsızlık, bağlam eksikliği, kültürel uyumsuzluk ve ton kaybı sebebiyle çeviri güvenliği açısından birtakım problemlere yol açabilmektedir. Bu bağlamda İngilizce öğretmen adaylarının yapay zekâ destekli çeviri uygulamalarına ilişkin görüşlerinin ve bu uygulamaları dil öğrenme-öğretme süreçlerinde kullanma eğilimlerinin incelenmesi, yabancı dil öğretimi açısından kritik bir önem arz etmektedir. Öğretmen adaylarının söz konusu teknolojilere dair geliştirdikleri algı ve tutumlar, gelecekte çeviri becerilerinin öğretim süreçlerini doğrudan etkileme potansiyeline sahip olacaktır. Bu araştırma, İngilizce öğretmen adaylarının yapay zekâ destekli çeviri uygulamalarına ilişkin görüşlerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, nitel araştırma desenlerinden biri olarak nitelendirilen olgubilim (fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2024-2025 Eğitim Öğretim Yılı Bahar Yarıyılı’nda Fırat Üniversitesi Eğitim Fakültesi İngilizce Öğretmenliği Bölümü'nde öğrenim görmekte olan 10 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Görüşme sürecinde kullanılmak üzere araştırmacı tarafından yarı yapılandırılmış görüşme formu geliştirilmiş olup bu form, İngilizce öğretmen adaylarının yapay zekâ destekli çeviri uygulamalarına ilişkin görüşlerini farklı boyutları ile ortaya çıkaracak şekilde yapılandırılmıştır. Araştırmadan elde edilecek verilerin analizinde, nitel araştırma desenine uygun olarak içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu doğrultuda aday öğretmenlerin görüşlerinden hareketle kodlar oluşturulmuş, benzer özelliklere sahip kodlar bir araya getirilerek kategoriler belirlenmiş ve bu kategoriler anlamlı temalar altında sınıflandırılmıştır. Araştırma sonucunda İngilizce öğretmen adaylarının yapay zekâ destekli çeviri uygulamalarına ilişkin görüşleri ve bu görüşlerin farklı temalar altında nasıl şekillendiğine yönelik bulgu ve yorumlara yer verilecektir.