Farklı çevre koşullarında bazı pamuk genotiplerinin verim ve verim öğeleri yönünden performanslarının değerlendirilmesi

Creative Commons License

KURT F., Yalınkılıç n. A., AKIŞCAN Y.

Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, cilt.31, sa.2, ss.271-280, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu çalışmada, materyal olarak kullanılan altı pamuk genotipinin dört farklı çevrede verim ve bazı verim öğelerine ilişkin performansları incelenmiştir. Çalışma sonucunda, incelenen kütlü verimi, lif verimi, çırçır randımanı ve yüz tohum ağırlığı özellikleri yönünden genotipler, çevreler ve genotip x çevre interaksiyonları arasındaki farklılıkların %1 düzeyinde önemli olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada kütlü verimi, lif verimi, çırçır randımanı ve yüz tohum ağırlığının en yüksek olduğu çevre Hatay-2021 olmuştur. Buna karşın en düşük yüz tohum ağırlığı ise Adana-2021’de saptanmıştır. Materyal olarak kullanılan pamuk genotiplerinden DP332, kütlü verimi, lif verimi ve çırçır randımanı açısından en yüksek performansı sergilerken, en düşük yüz tohum ağırlığı ile de öne çıkmaktadır. Genotip × çevre interaksiyonu bakımından ise kütlü verimi, lif verimi ve çırçır randımanında DP332 × Hatay-2021 interaksiyonu belirgin şekilde öne çıkmıştır. GGE biplot analizi, DP332 ve F-325 genotiplerinin verim ve verim bileşenleri açısından öne çıktığını ve dolayısıyla bütün çevrelerde önerilebileceğini göstermiştir. Çalışma sonucunda, pamuk genotiplerinin farklı çevre koşullarındaki verim performanslarının belirlenmesinde ve genotip × çevre ilişkilerinin analiz edilmesinde GGE biplot analizlerinin yararlı bilgiler sunduğu tespit edilmiştir.
In this study, the performance of six cotton genotypes used as materials was investigated in terms of yield and some yield components across four different environments. As a result of the study, it was determined that the differences between genotypes, environments, and genotype × environment interactions for the investigated seedcotton yield, fiber yield, ginning percentage, and seed index were significant at the 1% level. The environment where the highest seedcotton yield, fiber yield, ginning percentage, and seed index were observed was Hatay-2021. In contrast, the lowest seed index was found in Adana-2021. Among the cotton genotypes used as materials, DP332 exhibited the highest performance for seedcotton yield, fiber yield, and ginning percentage, while also standing out with the lowest seed index. In terms of genotype × environment interaction, the DP332 × Hatay-2021 interaction was distinctly superior for seedcotton yield, fiber yield, and ginning percentage. The GGE biplot analysis revealed that the DP332 and F-325 genotypes performed well in terms of yield and yield components and could therefore be recommended for all environments. The study concluded that GGE biplot analysis provided valuable information in determining the yield performance of cotton genotypes under different environmental conditions and in analyzing genotype × environment interactions.