OSMANLI’DAN CUMHURİYET’E DİN-AHLAK TARTIŞMALARI: CELAL NURİ İLERİ ÖRNEĞİ .


Creative Commons License

Çaylı Z.

Din Felsefesi Alanında Uluslararası Araştırmalar -I, Zafer ÇAYLI, Editör, Eğitim Yayınevi, İstanbul, ss.81-112, 2025

  • Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Araştırma Kitabı
  • Basım Tarihi: 2025
  • Yayınevi: Eğitim Yayınevi
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Sayfa Sayıları: ss.81-112
  • Editörler: Zafer ÇAYLI, Editör
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışmamızda Cumhuriyet dönemi düşünürlerinden Celal Nuri’nin din ve ahlak arasında nasıl bir ilişki kurduğunu temel referans kaynaklarıyla irdelemeye  çalışacağız. Düşünürümüzün, Türkçülük, Batıcılık, İslamcılık ve Anadoluculuk gibi dönemin mevcut fikirsel akım ve anlayışlarından (Akçura, 1987) etkilenmesi söz konusudur. Kendi fikirlerini ortaya koyarken bu akım ve anlayışların din ve ahlak perspektiflerine dair duruma göre eleştirel, refleksif ve entegratif bir tavır sergilediği söylenebilir. Onun ahlakı nasıl temellendirdiğini, din-ahlak ilişkisine (Kılıç, 1993) dair temel yaklaşımlardan hareketle hangisini benimsediğini, düşünce tarihindeki teolojik ahlak ile ahlakî teoloji perspektiflerinden hangisine daha yakın bir düşünce ortaya koymaya çalıştığını böylece son dönem Osmanlı ile ilk dönem Cumhuriyet’inde düşünce dünyasında nasıl bir ahlak perspektifiyle karşılaşabileceğimizin çerçevesini çizerek mevcut dönemin ahlak perspektiflerinin bir panoramasını belirlemeyi amaçladık. Ancak şunu başta belirtmekte fayda görmekteyiz. Düşünürümüz din-ahlak ilişkisini din, İslam ve ahlak, felsefesinde veya kelamda olduğu gibi sistematik ve derinlikli bir şekilde ele almadığı gibi din-ahlak ilişkisine pratik ve pragmatist bir perspektifle yaklaşmaktadır.