Ağrı İli Patnos İlçesi'nde Önemli Bir Karaz Merkezi: Uzungün Yamaç Yerleşmesi

Creative Commons License

KALMIŞ G.

Archivum Anatolicum / Anadolu Arşivleri, cilt.20, sa.1, ss.41-55, 2026 (TRDizin)

Özet

Çalışmada, Ağrı ili Patnos ilçesinde 2025 yılı yüzey araştırmaları sırasında tespit edilen Uzungün Yamaç Yerleşmesi, Karaz Kültürü bağlamında değerlendirilmektedir. Karaz Kültürü’nün en karakteristik özelliklerinden biri kendine özgü çanak çömlekleridir. Kültürün karakteristik çanak çömlekleri genellikle siyah, koyu gri veya kırmızı-siyah açkılı yüzeylere sahiptir. Yerleşmede tespit edilen keramik verileri çoğunlukla koyu gri, siyah ve kahverengi renk tonlarındadır. Bu bağlamda yerleşmede tespit edilen Karaz Kültürü’ne özgü yoğun keramik verisi, bölgenin Erken Tunç Çağı’nda önemli bir iskân alanı olduğunu ortaya koymaktadır. Verimli tarım ve mera alanlarıyla çevrili olan yerleşmenin, Karaz topluluklarının ekonomik yaşamı açısından elverişli bir konumda bulunduğu anlaşılmaktadır. Bununla birlikte kaçak kazı faaliyetlerinin yerleşmede ciddi tahribata yol açtığı gözlemlenmiş; bu durum, bölgedeki kültürel mirasın belgelenmesi ve korunmasına yönelik bilimsel çalışmaların gerekliliğini ortaya koymuştur.
This study evaluates the Uzungün Yamaç Settlement, identified during surface surveys in 2025 in the Patnos district of Ağrı province, within the context of the Karaz Culture. One of the most characteristic features of the Karaz Culture is its unique pottery. The characteristic pottery of the culture generally has black, dark gray, or reddish-black polished surfaces. The ceramic data found at the settlement are mostly in shades of dark gray, black, and brown. In this context, the high concentration of ceramic data specific to the Karaz Culture found at the settlement reveals that the region was an important settlement area in the Early Bronze Age. Surrounded by fertile agricultural and pasture lands, the settlement appears to have been in a favorable location for the economic life of the Karaz communities. However, it has been observed that illegal excavation activities have caused serious damage to the settlement; this situation highlights the need for scientific studies aimed at documenting and protecting the cultural heritage in the region.