EGE BÖLGESİ’NDE YAĞIŞLARIN EĞİLİMİ (1938-2024)


Creative Commons License

Topuz M.

4. Uluslararası Ege Sosyal, Beşeri, İdari ve Eğitim Bilimleri Kongresi, İzmir, Türkiye, 12 - 14 Şubat 2026, ss.135-146, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: İzmir
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.135-146
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Türkiye, iklim değişikliğine karşı hassas bir konumda yer alır. İklim değişikliği, yalnızca sıcaklıklarda değil; yağışların üzerinde de etkilidir. İklim değişikliği; belirli bölgelerde yağış azlığına (kuraklık) neden olurken, diğer bölgelerde aşırı yağış olaylarıyla (sel ve taşkın) karakterize edilmektedir. Bu bağlamda, 1938-2024 yılları arasında Ege Bölgesi’nde yer alan il merkezi meteoroloji istasyon verileri kullanılarak yağışlarda meydana gelen eğilimler yıllık ve mevsimlik (İlkbahar, Yaz, Sonbahar, Kış) periyotlarda incelenmiştir. Çalışmada, Mann-Kendall Trend Analizi ve Sen Eğim Analizi yöntem olarak kullanılmıştır. Mann-Kendall Trend Analizi, iklim eğilimlerinin belirlenmesinde uygulanması kolay ve veri dağılımından bağımsız olması, eksik verileri tolere edebilmesi ve aykırı değerlere dayanıklılık açısından sıralı zaman serileri üzerinden analiz yapması nedeni ile literatürde oldukça sık kullanılır. Sen Eğim Analizi ile birim zamana bağlı değişimin miktarı belirlenir ve ileriye dönük bir çıkarımı mümkün kılar. Yapılan analize göre; Ege Bölgesi’nde kış yağışlarında anlamlı azalma eğilimlerinin görüldüğü, Sonbahar yağışlarında artma eğilimlerinin varlığı tespit edilmiştir. Bu durum, mevsimsel kayma olarak literatürde değerlendirilir. Yıllık periyotta da azalma eğilimleri dikkat çekicidir. Bölgenin su yönetiminin planlanabilmesi için yağış eğilimlerinin gözönünde bulundurulması gerekir.

Türkiye is situated in a region highly vulnerable to the impacts of climate change. Climate change manifests not only through temperature fluctuations but also significantly influences precipitation patterns. While causing precipitation scarcity and drought in certain regions, climate change is characterized by extreme precipitation events, such as floods and overflows, in others. In this study, precipitation trends in the Aegean Region were examined for the period between 1938 and 2024. Utilizing data from meteorological stations located in provincial centers, trends were analyzed across annual and seasonal (Spring, Summer, Autumn, and Winter) periods. The Mann-Kendall Trend Test and Sen’s Slope Estimator were employed as the primary research methodologies. The Mann-Kendall Trend Test is widely utilized in the literature for determining climatic trends due to its ease of application, its non-parametric nature (independence from data distribution), its tolerance for missing data, and its robustness against outliers. Sen’s Slope Estimator was used to determine the magnitude of change per unit of time, allowing for forward-looking projections. According to the results of the analysis, significant decreasing trends were observed in winter precipitation in the Aegean Region, while increasing trends were identified in autumn precipitation. This phenomenon is classified in the literature as a "seasonal shift." Furthermore, decreasing trends in the annual period are noteworthy. These precipitation trends must be integrated into regional water management planning to ensure sustainable resource allocation.