Takıyyuddin el-Mukterah ve Şerhu’l-Akideti’l-Burhaniyye ve’l Füsûli’l-İmaniyye Adlı Eseri Bağlamında Kelâmcılığı
İlâhiyât, Ankara, 2026
- Yayın Türü: Kitap / Araştırma Kitabı
- Basım Tarihi: 2026
- Yayınevi: İlâhiyât
- Basıldığı Şehir: Ankara
- Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Klasik Eş‘arî kelâm geleneğinin Hicrî VII. yüzyıldaki temsilcilerinden Takıyyuddin el-Mukterah’ın kelâmî düşüncesini konu alan bu çalışma, onun “Şerḥu’l-ʿaḳīdeti’l-burhâniyye ve’l-fuṣûli’l-îmâniyye” adlı eseri merkezinde şekillenen düşünce sistemini bütüncül bir yaklaşımla ele almaktadır. Mukterah’ın kelâm anlayışının temelini oluşturan aklî hükümler nazariyesi, nazar ve istidlal anlayışı ile sebr ve taksîm, nefy ve ispat yöntemleri çalışmanın öne çıkan başlıklarıdır. Bunun yanı sıra âlemin hâdis oluşu, cevher-i ferd, Allah’ın sıfatları, rü’yetullah, kelâm-ı nefsî, hüsün-kubuh, iman, nübüvvet, mucize ve imamet meseleleri incelenmektedir. Çalışma, Mukterah’ın Eş‘arî geleneğe bağlılığının yanı sıra kendi mezhep mirasına yönelik eleştirel ve yeniden yorumlayıcı tavrını da ortaya koymaktadır. Fahreddin Râzî’nin düşüncesinin Mısır bölgesinde tanınmasına ve Eş‘arî kelâm birikiminin yayılmasına katkısı bağlamında Mukterah’ın kelâm tarihindeki yeri yeniden değerlendirilmektedir.