Eğitimde Yapay Zekâ Kullanımının Değerler Eğitimi Üzerindeki Etkisine İlişkin Öğretmen Adaylarının Görüşleri


Creative Commons License

Gömleksiz M. N., Al Z.

8. Uluslararası Sosyal Bilimler Sempozyumu, Balıkesir, Türkiye, 4 - 07 Eylül 2025, ss.863-874, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Balıkesir
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.863-874
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Değerler eğitimi, bireylere ahlaki düşünme becerileri kazandırarak toplumsal hayatta doğru ile yanlış arasında bilinçli ayrım yapabilmelerini sağlayan eğitim sürecini kapsamaktadır. Toplumsal ve teknolojik dönüşümlere paralel olarak gelişen bu eğitim süreci, bireylerin evrensel ve kültürel değerleri tanımasını ve bu değerleri bir yaşam biçimi hâline getirmesini desteklemektedir. Ne var ki dijital çağın etkisiyle birlikte bireylerin değer sistemleri ile kurduğu ilişki yeniden şekillenmiş; bilhassa yapay zekâ gibi ileri düzey teknolojilerin ortaya çıkması, bireylerin değerler eğitimine ilişkin algı ve tutumlarını büyük oranda değiştirmiştir. Bu çalışma, yapay zekâ teknolojilerinin değerler eğitimi üzerindeki etkisine yönelik öğretmen adaylarının görüşlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemi doğrultusunda yürütülen araştırmada, aday öğretmenlerin bahsi geçen duruma ilişkin görüşlerini ortaya koymak amacıyla olgubilim (fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubuna, bir devlet üniversitesine bağlı Eğitim Fakültesinde öğrenim görmekte olan 15 lisans öğrencisi dâhil edilmiştir. Veriler, öğretmen adaylarının yapay zekâ ve değerler eğitimine ilişkin tutumlarını belirlemeye yönelik olarak araştırmacı tarafından hazırlanan ve yarı yapılandırılmış sorulardan oluşan görüşme formları aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler; içerik analizi yöntemi ile çözümlenerek anlamlı kod ve temalara ayrılmış ve ardından doğrudan alıntılar ile desteklenerek aktarılmıştır. Araştırma sonucunda, yapay zekânın değerler eğitimi üzerindeki etkilerine ilişkin aday öğretmenlerin görüşleri doğrultusunda çeşitli önerilerde

Values education encompasses an educational process that equips individuals with moral reasoning skills, enabling them to consciously distinguish between right and wrong in social life. This educational process, which has evolved in parallel with social and technological transformations, supports individuals in recognizing universal and cultural values and integrating these values into their way of life. However, with the impact of the digital age, individuals' relationship with their value systems has been reshaped; in particular, the emergence of advanced technologies such as artificial intelligence has significantly changed individuals' perceptions and attitudes towards values education. This study aims to examine pre-service teachers' views on the impact of artificial intelligence technologies on values education. Conducted in line with the qualitative research method, the study used a phenomenological design to reveal the views of teacher candidates on the aforementioned situation. The study group included 15 undergraduate students studying at the Faculty of Education of a state university. Data were collected through interview forms prepared by the researcher, consisting of semi-structured questions aimed at determining the attitudes of teacher candidates towards artificial intelligence and values education. The data obtained from the research were analyzed using content analysis, separated into meaningful codes and themes, and then presented with direct quotations. As a result of the research, various recommendations were made based on the teacher candidates' views on the effects of artificial intelligence on values education.