“Tarih-i Said Giray Han” İsimli Eserde Geçen İdari, Siyasi ve Mali Terimler Üzerine Bir Değerlendirme
XVII. ULUSLARARASI SOSYAL ARAŞTIRMALAR ve DAVRANIŞ BİLİMLERİ SEMPOZYUMU, Antalya, Türkiye, 26 - 28 Haziran 2026, ss.13, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: Antalya
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.13
- Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Tarihi ve edebi metinler Türk toplum ve devlet yapısıyla ilgili çeşitli terimler içermektedir. Bu terimler Türk sosyal, siyasi, idari, askeri ve ekonomik hayatına ışık tutmaktadır. Bu çalışmada 1755’te Yedisan Nogaylarına idareci tayin edilen Giray hanedanına mensup Said Giray Han tarafından yazılmış olan Tarih-i Said Giray Han isimli eserde geçen Nogayların ve Kırım Hanlığının toplumsal, siyasi, askeri ve ekonomik yapısıyla ilgili terimler üzerinde durulmuştur. Ele alınan terimler mescid, kazan, soğum, emildeşlik, beslemelik, kara halk ile onung oğlu ve solung oğlu’dur. Bu terimler tetkik eserlerle birlikte değerlendirilerek analiz edilmiştir. Analiz sonucunda mescidin konar-göçerlikten yerleşikliğe geçişteki iktisadi alanda meydana gelen dönüşümle ilgili olduğu sonucuna varılmıştır. Yine kazan ve soğumun ekonomik hayatın temel yapı taşları arasında yer aldığı, emildeşlik ve beslemeliğin siyasi otoritenin paylaşımının ve halkın yönetime katılımının bir aracı olduğu görülmüştür. Kara halk ile onung oğlu ve solung oğlu terimleri ise Türk idare sistemindeki sürekliliğin bir göstergesi olarak değerlendirilmiştir.