Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Yapay Zekâ Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Düzeylerine İlişkin Görüşleri

Gömleksiz M. N., Al Z.

13. Uluslararası Sosyal Bilgiler Eğitimi Sempozyumu, Tokat, Türkiye, 15 - 17 Mayıs 2025, ss.465-501, (Tam Metin Bildiri)

Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
Basıldığı Şehir: Tokat
Basıldığı Ülke: Türkiye
Sayfa Sayıları: ss.465-501
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Adresli: Evet

Yapay zekânın eğitim ve öğretim ortamlarına entegrasyonu, öğretmenlerin rol ve sorumluluklarını önemli ölçüde değiştirmiştir. Öğretmenler, yalnızca bilginin kaynağı ve aktarıcısı olmanın ötesine geçerek öğrenme ortamlarını tasarlayan ve dijital araçları etkin ve doğru bir biçimde kullanan bir rehber hâline dönüşmüştür. Dijital dönüşümün gerektirdiği bu yeni sorumluluklar, öğretmenlerin Yapay Zekâ Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi yetkinliklerine sahip olmasını gerekli kılmıştır. Bu araştırma, Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının yapay zekâ teknolojik pedagojik alan bilgisi düzeylerine ilişkin görüşlerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Nicel araştırma yöntemi doğrultusunda yapılandırılan bu araştırma, 2024-2025 Eğitim Öğretim Yılı Bahar Yarıyılında iki farklı devlet üniversitesinin üçüncü ve dördüncü sınıf düzeylerinde öğrenim gören 141 Sosyal Bilgiler öğretmen adayı ile yürütülmüştür. Araştırma verileri; alan bilgisi, pedagojik bilgi, yapay zekâ-teknolojik bilgi, pedagojik alan bilgisi, yapay zekâ-teknolojik alan bilgisi, yapay zekâ-teknolojik pedagojik bilgi ve yapay zekâ-teknolojik pedagojik alan bilgisi olmak üzere 7 alt boyuttan oluşan 'Yapay Zekâ Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği' aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma bulguları; 7 alt boyutun hiçbirinde cinsiyet, sınıf düzeyi ve üniversite değişkenine bağlı anlamlı bir farklılaşma olmadığını göstermektedir. Yapay zekâ teknolojilerini kullanım durumu bakımından yapay zekâ-teknolojik bilgi, yapay zekâteknolojik pedagojik bilgi ve yapay zekâ-teknolojik pedagojik alan bilgisi alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının yapay zekâ-teknolojik bilgi, yapay zekâ-teknolojik alan bilgisi ve yapay zekâ-teknolojik pedagojik bilgi alt boyutlarına ilişkin görüşleri, yapay zekâya dair eğitim alma durumuna göre anlamlı bir şekilde farklılaşmıştır. Eğitim amaçlı teknoloji kullanım düzeyi değişkeni ise 7 alt boyutun tamamında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık yaratmıştır. Bu bulgular ışığında Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının YZTPAB yetkinliklerinin geliştirilmesi amacıyla hizmet öncesi eğitimler ya da atölye çalışması gibi etkinlikler düzenlenmelidir.

The integration of artificial intelligence into educational environments has significantly altered teachers' roles and responsibilities. Teachers have evolved beyond merely being sources and transmitters of knowledge to become guides who design learning environments and utilise digital tools effectively and appropriately. These new responsibilities required by digital transformation necessitate that teachers possess Artificial Intelligence Technological Pedagogical Content Knowledge competencies. This research aims to determine the views of Social Studies teacher candidates regarding their levels of artificial intelligence technological pedagogical content knowledge. This research, structured in line with quantitative research methods, was conducted with 141 Social Studies teacher candidates studying at the third and fourth year levels at two different state universities during the Spring Semester of the 2024-2025 Academic Year. Research data were collected using the 'Artificial Intelligence Technological Pedagogical Content Knowledge Scale', which consists of seven sub-dimensions: content knowledge, pedagogical knowledge, artificial intelligencetechnological knowledge, pedagogical content knowledge, artificial intelligence-technological content knowledge, artificial intelligence-technological pedagogical knowledge, and artificial intelligence-technological pedagogical content knowledge. The research findings show that there is no significant differentiation based on gender, class level, or university variable in any of the seven sub-dimensions. Statistically significant differences were found in the sub-dimensions of artificial intelligence-technological knowledge, artificial intelligence-technological pedagogical knowledge, and artificial intelligence-technological pedagogical domain knowledge in terms of the use of artificial intelligence technologies. Prospective teachers' views on the sub-dimensions of AI-technological knowledge, AItechnological content knowledge, and AI-technological pedagogical knowledge differed significantly depending on whether they had received training on AI. The variable of the level of technology use for educational purposes created a statistically significant difference in all seven sub-dimensions. In light of these findings, pre-service training or workshop activities should be organised to develop the AI-TPACK competencies of Social Studies teacher candidates.