Ali Salâhi Bey’in “Hocasız Ud Öğrenmek Usulü” İsimli Metodunun İncelenmesi


Kalıver O., Karaelma B.

Ayalgu Disiplinlerarası Türk Mûsikîsi Araştırmaları Dergisi, sa.3, ss.11-26, 2025 (Hakemli Dergi)

Özet

Bu araştırmanın amacı, Ali Salâhi Bey’in “Hocasız Ud Öğrenmek Usulü” isimli metodunun içerik açısından incelenmesidir. Metodun dilinin, Osmanlı Türkçesi olması nedeni ile öncelikle metodun günümüz Türkçesine (Latin alfabesine) çevirisi yapılmıştır. Araştırmanın sonuçları doğrultusunda, metodun içeriğinde 115 adet etüt-alıştırma-egzersiz ve 8 adet şarkı formunda eser olduğu; metot içerisinde yer alan etüt, egzersiz ve alıştırma konu başlıklarının, nota yerleri ve nota değerlerine yönelik (31 adet), parmak alıştırmaları (29 adet), makamsal dizi, etüt ve egzersizler (20 adet), aralık çalışmaları (16 adet) ve mızrap alıştırmaları (13 adet), usule yönelik çalışma (6 adet) olduğu ve bu bağlamda en fazla çalışmanın nota yerleri ve nota değerlerine yönelik, en az ise usule yönelik çalışmalar olduğu belirlenmiştir. Buna ek olarak, temel müzik teorisi bilgileri, nota yerleri ve değerlerine yönelik çalışmalar, çalgının temel teknik becerisini kazandırmaya yönelik mızrap, parmak ve aralık çalışmaları, Türk müziği öğretimine yönelik makamsal dizi, etüt ve egzersizlerle birlikte usul çalışmaları ve eser repertuvarının bulunmasından dolayı günümüzde kullanılan Türk müziği çalgı öğretim metotlarının oluşumuna önemli derecede katkı sağladığı ve ilgili alandaki ud metotlarına öncülük ettiği, ayrıca seviyeye uygun olarak genelden-özele, basitten-zora ilkesi doğrultusunda sistematik olması, yazıldığı döneme göre sade ve yalın bir dil kullanarak açık ve anlaşılır olması nedeni ile pedagojik özellikler barındırdığı sonuçlarına ulaşılmıştır.