Deliçay (Dörtyol)-Deliçay (Aydınoğlu) Akarsu Havzalarının Uygulamalı Jeomorfolojisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, COĞRAFYA (YL) (TEZLİ), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET GASSALOĞLU

Danışman: MESUT ŞİMŞEK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma Amanos Dağlarının kuzey kesiminde yer alan aynı isime sahip iki komşu Akarsu havzasının uygulamalı jeomorfolojik özelliklerini araştırmak aynı zamanda havzalar arasındaki benzerlik ve farklılıkları ortaya koymak amacıyla düzenlenmiştir. Bu çalışmanın hazırlanması esnasında ilk olarak araştırma konusu ve araştırma sahası ile ilgili literatür taraması yapılmıştır. Sonrasında 1/25.000 ölçekli topoğrafya haritalarının Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ortamında sayısallaştırılması ve elde edilen verilerin işlenmesiyle kartografik çizimler oluşturulmuştur. Bununla beraber CBS ortamında elde edilen sayısal veriler kullanılarak jeomorfometri analizleri gerçekleştirilmiştir. Ardından çalışma alanına ait uygulamalı jeomorfolojik özelliklerin daha iyi anlaşılabilmesi için fiziki coğrafya özellikleri ve beşeri coğrafya faktörlerinin karşılıklı etkileşimi aşamalar halinde ele alınmıştır. Veri setinin oluşturulması ve haritalama işlemlerinde ArcMap 10.8 programı kullanılmıştır. Araştırma sahasının jeomorfolojik evrimi üzerinde en fazla etkin rol oynayan etmenler tektonizma, iklim ve flüvyal süreçlerdir. Sahada eğim değerlerinin son derece yüksek olması, sel, taşkın ve heyelan risklerinin oluşmasına sebep olan başlıca faktördür. Araştırma sahasının litolojik çeşitliliği ve faylı yapısı alt havzalarda farklı akım ve drenaj özelliklerinin gelişmesine sebep olmuştur. Aydınoğlu havzasında bu etki nispeten daha çok görülür. Alüvyon yelpazelerde yer alan yerleşmeler taşkın ve deprem riski bakımından tehdit unsuru oluşturmaktadır.