Feyyaz Kayacan'ın öykülerinde ironi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SİNAN BOZKURT

Danışman: AHMET EVİS

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Feyyaz Kayacan'ın öykülerinin ele alındığı bu çalışmada, ironi sanatının öykülerindeki işlevi üzerinde durulmuştur. Kayacan, 1950 sonrası Türk öykücülüğünün önemli isimleri arasındadır. Yurt dışında eğitim gören ve Batı edebiyatını iyi bilen yazar, gerçeküstücülerden ve modernist romancılardan etkilenmiştir. Kayacan'ın eserlerinde yoğun olarak görünen gerçeküstü imgelerin yanı sıra ironik bir bakış açısının varlığı da hissedilmektedir. Kayacan, bireyin toplumla ilişkilerini, engelli bireylerin yaşadığı toplumsal kabul sorununu, II. Dünya Savaşı'nı eserlerinde mizah, karşılaştırma, çelişkiler ve düalist yapıyı da kullanarak ironi sanatının imkânlarıyla ele almıştır. Türk edebiyatında kökeni bulunan ironi sanatı Feyyaz Kayacan'ın öykülerinde daha çok söz ironisi şeklindedir. Yazar, kelime oyunları, deyim ve atasözlerinin yapısını bozmak suretiyle, bazen de Sokratik ironide olduğu gibi yanlış anlamalarla ironi yapmıştır. Bu sayede, özellikle toplum tarafından ötekileştirilmiş, toplumsal kabullere karşı mesafeli duran, akıl ve beden sağlığıyla ilgili sorunlar yaşayan bireylere mizah unsurunu kullanarak edebî kimlik kazandırmıştır. Bir başka ifadeyle yazar, eserlerinde alışılagelmişin dışında toplumsal sorunlara yer vermiştir. Bu çalışmada Feyyaz Kayacan'ın ironi bağlamında incelenen öykülerinin, Türk edebiyatına sunduğu katkı değerlendirilmiştir. Yazar, toplumsal olayları ironik bir bakış açısıyla ele almakta ve bunların birey üzerindeki etkilerini ortaya koymaya çalışmaktadır.