Türkiye'de çevre hakkı kapsamında kıyı kullanımı, planlaması ve sorunlar: Hatay örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET UZUNAY
Danışman: ŞENOL ADIGÜZEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Demokrasi, hesap verebilirlik, şeffaflık, yerelleşme gibi kavramların ön planda olduğu günümüzde, insan haklarının kapsamı da bu kavramların gelişim sürecine paralel olarak genişlemektedir. Bir insan hakkı olarak çevre hakkı da bu genişlemeden nasibini almakta, bir çok boyutu olan bir yapıya evirilmektedir. Bu yeni yaklaşım kıyı alanlarını da içine alarak hala genişlemektedir. Toplumların yerleştiği ve medeniyetlerin geliştiği, içerisinde zengin doğal kaynakları barındıran kıyılar da bu genişlemeden nasibini alarak başlı başına bir inceleme konusu haline gelmiştir. Herkesin serbestçe yaralanmasına açık olan bu nedenle özel mülkiyete konu edilemeyen kıyılardan yararlanma bir insan hakkı olmasına rağmen kamu yararı gibi içeriği tartışmalı bir kavram aracılığı ile halkın kullanımı sınırlandırılmakta, yasal gerekçeler ileri sürülerek sanayi ve kalkınmaya heba edilmektedir. Her türlü denetimin yetersiz kaldığı bu alanlarda sivil toplum örgütlerinin aktif faaliyet içerisinde olması beklenirken bu örgütlerin bir kısmının ideolojik arka bahçe görevi görmeleri, bir kısmının siyasete atlama tahtası olarak kullanılması geriye kalan az bir kısmının ise ya korkutularak ya da baskı ile sindirilerek etkisizleştirilmesi ile işlevsiz bir organizasyona dönüştüğüne tanıklık etmekteyiz. Ekonomik sıkıntı altında olan toplumun ise çevre hakkından haberdar olsa bile önceliğinin yaşam mücadelesi olması halkın hak mücadelesinde etkisiz kalmasına zemin hazırlamaktadır. Ülke düzeyinde böylesi genel bir durum yaşanırken çalışmamıza konu olan örnek olay ve yöresinde de bu yönde bir anlayış ve tutumun olup olmadığı anlaşılmaya, saptanmaya çalışılmıştır. Bu nedenle sosyo-ekonomik olarak birbirinden farklı İskenderun ve Erzin İlçeleri seçilerek bu ilçelerin kıyı alanlarında bulunan iki tesis özelinde yöre haklı, resmi kurum çalışanları ve Sivil Toplu Örgütleri yönetici ve gönüllüleri üzerinden Hatay İli ölçeğindeki durumun tespit edilmesine çalışılmıştır. ANAHTAR KELİMELER Kıyı Kanar Çizgisi, Kıyıların Önemi, ÇED Süreci, İnsan Hakları, Çevre Hakkı, Sivil Toplum Örgütleri, Kıyılarda Planlama Anlayışı