Tip 1 ve tip 2 diyabetli sıçanlarda gastrik motilite hormonlarının değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, VETERİNERLİK İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RAMAZAN ÖZDEMİR

Danışman: ALİYE SAĞKAN ÖZTÜRK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Diyabetik gastroparezis, çevresel/genetik birçok faktörden etkilenerek oluşabilen diyabetin komplikasyonlarından olup diyabete bağlı gastrik boşalmanın gecikmesi olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmada, deneysel olarak Tip 1 ve Tip 2 DM oluşturulan sıçanlarda gastrik motilitenin, ghrelin düzeyleri belirlenerek değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada 21 adet erkek wistar albino sıçan her grupta 7 hayvan olacak (n=7) şekilde negatif kontrol, Tip 1 DM, ve Tip 2 DM olmak üzere 3 gruba ayrıldı. Kontrol grubuna normal sıçan diyeti ve IP sitrat tampon, Tip 1 DM grubuna 55 mg/kg tek doz IP streptozotosin (STZ), Tip 2 DM grubuna ise 2 hafta boyunca yüksek yağlı diyetle (%40) beslenme sonrası tek doz IP STZ 35 mg/kg uygulandı. Kan glikoz düzeyleri 270 mg/dL üzerinde olanlar DM olarak kabul edildi. Anestezi altında kalpten kan örnekleri alınarak tüm sıçanlar sakrifiye edildi. Örneklerin çalışılmasında biyokimyasal parametreler için sulu sistem otoanalizör yöntem, hormon analizleri ticari ELISA kitleri ve kan glikoz düzeylerinin belirlenmesinde hızlı test kitleri kullanıldı. Çalışmanın sonuçlarında, Tip 1 DM, Tip 2 DM grubunda kontrol grubu ile karşılaştırıldığında, STZ uygulaması sonrasında kan glikoz düzeyleri yükselmiş ve istatistiki olarak anlamlı (p<0,001) idi. Tip 1 DM grubunda total protein ve albümin düzeyleri düşmüş, kan üre nitrojeni, ALT, AST, direkt bilirubin ve total bilirubin düzeyleri istatistiki olarak anlamlı düzeyde (p<0,001) artmıştı. Tip 2 DM grubunda ise kreatinin, total kolesterol, trigliserid, HDL, VLDL ve ALP düzeyleri diğer gruplardan anlamlı oranda (p<0,001) yüksek idi. Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında HOMA β diyabet gruplarının her ikisinde de düşmüş, HOMA IR ise artmıştır. Yüksek yağlı diyete bağlı obezite ve STZ ile indüklenen β hücre hasarının birlikte olduğu bu çalışmada, Tip 2 DM modelinde insülin direnci ve β hücre fonksiyonunun değerlendirilmesinde hem HOMA β hem de HOMA IR'nın kullanılabileceği sonucuna varılmıştır. Dislipidemi bulguları Tip 2 DM grubunda obezite ile ilişkiyi, artmış karaciğer enzim seviyeleri ise Tip 1 DM için öncelikli hasarlanmanın burada meydana geldiğini yansıtan bulgular olarak değerlendirildi. Sonuç olarak, Tip 1 DM'lu sıçanlarda düşen ve Tip 2 DM'lu sıçanlarda düşme eğiliminde olan ghrelin, diyabetik gastroparezisin tanısında basit ve güvenilir bir parametre olarak kullanılabileceği ve metabolik sendrom için de yeni bir biyobelirteç olarak göz önüne alınabileceği kanısına varıldı.