Farklı orijinli pamuk genotiplerinin tarımsal, teknolojik ve verticillium solgunluğu hastalığına dayanıklılık özelliklerinin belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TARLA BİTKİLERİ (YL) (TEZLİ), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERYEM İRGET

Danışman: YAŞAR AKIŞCAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Türkiye'de tescil edilmiş, yaygın olarak ekimi yapılan bazı çeşitler ile farklı coğrafi orijine sahip (ABD, Avusturalya, Özbekistan, Bulgaristan ve Pakistan gibi) biyotik ve abiyotik stres koşullarına dayanıklı, verim ve lif kalite özellikleri üstün çeşitli ülkelerde yaygın ekim alanı bulunan bazı genotipler ve Progen Tohum A.Ş.'nin geliştirmiş olduğu bazı ileri (F7) hatlar olmak üzere toplam 42 pamuk genotipi materyal olarak kullanılmıştır. Çalışmaya ilişkin deneme Amik ovası koşullarında, Augmented Deneme Deseni uyarınca 6 kontrol (Carisma, Lydia, BA-151, BA-525, Gloria ve ST-468) çeşitle 3 tekerrürlü olarak 2015 yılında yürütülmüştür. Çalışma sonucunda, belirtilen yöntem uyarınca kontrol olarak kullanılan çeşitler üzerinden yapılan varyans analizi sonucunda, anılan çeşitler arasındaki farklılığın koza kütlü ağırlığı, yaprak semptomlarına göre hastalık indeksi, iletim demeti semptomlarına göre hastalık indeksi, lif kopma dayanıklılığı, lif inceliği ve lif esnekliği özellikleri yönünden istatistiksel olarak P<0.01 düzeyinde önemli; incelenen diğer özellikler yönünden ise önemsiz olduğu saptanmıştır. Yine anılan yöntem uyarınca yapılan LSD (% 5) testi sonucunda genotiplerin istatistiksel olarak, koza kütlü ağırlığı özelliği yönünden 21; 100 tohum ağırlığı, çırçır randımanı, lif kopma dayanıklılığı ve lif inceliği özellikleri yönünden 17; koza sayısı özelliği bakımından 16; bitki boyu, odun dalı sayısı, yaprak semptomlarına göre hastalık indeksi ve lif eğrilebilme yeteneği özelliği bakımından 15; kütlü verimi ve iletim demeti senptomlarına göre hastalık indeksi özellikleri yönünden 14; boğum sayısı ve lif esnekliği özellikleri yönünden 13; lif uzunluğu, lif yeknesaklığı ve kısa lif oranı özellikleri bakımından 12; meyve dalı sayısı özelliği yönünden 10 farklı grup oluştuğu saptanmıştır. Elde edilen bu sonuçlar, materyal olarak kullanılan genotipler arasında incelenen özellikler yönünden geniş bir varyasyon olduğunu göstermektedir. Bu geniş varyasyon ileride yapılacak olan ıslah çalışmalarına ilgilenilen özellik veya özellikler yönünden uygun anaç seçme olanağı sağlayabilir.