Diyaliz Hastalarında Hastalık Algısının Sıvı Kontrolü ve Fonksiyonel Performansa Etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ABD, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEZİN NUR ÖZYURT
Danışman: SİBEL SEVİNÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırma; Diyaliz Hastalarında Hastalık Algısının Sıvı Kontrolü ve Fonksiyonel Performansa etkisini saptamak için tanımlayıcı olarak gerçekleştirildi. Çalışmanın örneklemini Hatay Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Polikliniğinde takip edilen; çalışmanın yapıldığı tarihler arasında diyaliz tedavisi alan, çalışma kriterlerine uyan ve çalışmaya katılmaya gönüllü olan 160 Hemodiyaliz ve 30 Periton Diyalizi hastası oluşturdu. Çalışma verileri; araştırmacı öncülüğünde hazırlanmış olan Kişisel Bilgi Formu, Hastalık Algısı Ölçeği, Sıvı Kontrol Ölçeği ve Fonksiyonel Performans Ölçeği kullanılarak Hatay Eğitim ve Araştırma Hastanesinde 15-20 dakikalık yüz yüze görüşmelerle araştırmacı tarafından toplandı. Araştırma verileri IBM SPSS V23 ile analiz edilerek normal dağılıma uygunluk Shapiro-Wilk ve Kolmogrov Smirnov testleri ile incelendi. Grupların karşılaştırılmasında Mann Whitney-U ve Kruskal Wallis testi kullanıldı. Önem düzeyi p<0.050 kabul edildi. Araştırma sonuçlarına göre Hastalık Algısı Ölçeği puan ortalamalarına bakıldığında; Hastalık Tipi Boyutu 3.75±1.94, Hastalık Algısı Boyutu en yüksek puan Sonuçlar 19.12±3.77 alt boyutunda, Hastalığa Ait Nedenler Boyutu en yüksek puan Risk faktörleri 7.87±1.75 alt boyutunda elde edilmiştir. Hemodiyaliz Hastalarında Sıvı Kontrol Ölçeği toplam puanı 59.21±9.02, Fonksiyonel Performans Ölçeği toplam puanı 1.27±0.75 olarak elde edilmiştir. Çalışma sonucunda Hastalık Algısı Ölçeği alt boyutlarından Hastalık Tipi Boyutu, Hastalığı Anlayabilme, Tedavi Kontrol, Duygusal Temsiller puanlarıyla Hemodiyaliz Hastalarında Sıvı Kontrol Ölçeği Genel Puanı arasında istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde negatif yönlü bir ilişki tespit edildi. Hastalık Algısı Ölçeği alt boyutlarından Sonuçlar ve Süre Döngüsel puanları ile Fonksiyonel Performans Ölçeği Genel Puanı arasında negatif yönlü bir ilişki saptandı. Hastalık Algısı Ölçeği alt boyutları içerisinden Süre akut, Hastalığı Anlayabilme, Bağışıklık puanları ile Fonksiyonel Performans Ölçeği Genel Puanı arasında ise istatistiksel olarak anlamlı olumlu yönde bir ilişkiye ulaşıldı. Sıvı Kontrol Ölçeğinin Bilgi alt boyutu ile Fonksiyonel Performans Ölçeğinin Vücut Bakım alt boyut puanları arasında ve Sıvı Kontrol Ölçeğinin Tutum alt boyutu ile Fonksiyonel Performans Ölçeğinin Sosyal Etkileşim alt boyut puanları arasında; istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde pozitif yönde bir ilişkiye ulaşıldı. Sonuç olarak hastalık algısının sıvı kontrolü ve fonksiyonel performans üzerinde etkili olduğu saptandı. Anahtar Kelimeler: Hemodiyaliz, Periton Diyalizi, Hastalık Algısı, Sıvı Kontrolü, Fonksiyonel Performans