Propolis'in, azaserin-sıçan modeli üzerindeki antineoplastik etkilerinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÜMİT MİÇOOĞULLARI

Danışman: HASAN YILDIZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Azaserin (O-diazoacetyl-L-serine) (Az), Streptomyces kültürlerinden elde edilen bir antimetabolit olup sıçan ekzokrin pankreasında deneysel olarak atipik asinar hücre fokusu (AAHF) üretmek amacıyla kullanılmaktadır. Propolis, arıların çevrelerindeki bitkilerden topladığı antioksidan, antikarsinojenik, antimikrobiyal ve anti-inflamatuar etkilere sahip olan reçinemsi bir kovan ürünüdür. Bu çalışmada, Wistar sıçanlarında azaserine bağlı pankreas kanserinde propolisin etanolik ekstraktının (EEP) serum biyokimyasal parametreleri üzerindeki etkisinin ve histopatolojik değişimlerin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla Wistar albino erkek sıçanlar her grupta 10 adet olmak üzere rastgele 4 gruba ayrıldı. Azaserin kontrol (AzCt) ve Azaserin propolis (AzProp) grubu 2 haftalık erkek sıçanlara intraperitonal (i.p.) yolla azaserin (30 mg/kg vücut ağırlığı (va)) verildi. Propolis (Prop) ve AzProp grubu sıçanların içme sularına EEP (oral 80 mg/lt) eklendi. 32 hafta sonra sıçanların kanları alınarak biyokimyasal parametreler (AST, ALP, ALT, BILD, BILT, CHOL, LDH, TRIG, ÜRE, TAS, TOS ve OSI) araştırılmıştır. Bulgulara göre AzProp grubu değerleri AzCt grubuna göre, sırası ile AST ( 175 ± 31,7/ 232,4 ± 27,7), ÜRE (19 ±2,2/ 21,6 ± 1,7), TOS (19,58 ± 0,5/25,62 ± 4,6) ve OSI (0,170 ± 0,005/0,234 ± 0,06) değerleri açısından istatiksel olarak anlamlı bir fark olduğu saptandı. TAS en düşük AzCt (1,08 ± 0,15), en yüksek Kontrol (Cnt) grubunda ölçülürken, TOS en yüksek AzCt (25,62 ± 4,6) ve en düşük Prop (17,10 ± 4,1) grubunda ölçülmüştür. AzProp grubu TAS (1,20 ± 0,08) değerlerinde, AzCt (1,08 ± 0,15) grubuna göre bir yükselme, TOS değerleri bakımından AzCt grubunda, AzProp grubuna göre sırası ile (25,62 ± 4,6/ 19,58 ± 0,5) bir azalma olduğu görülmüştür. Çalışmamızda azaserin verilerek atipik asinar hücre fokusları oluşturulmuş sıçanlarda propolis ilavesi sonucunda bu fokuslarının ortalama fokus hacimleri, birim hacim başına tahmini odak sayısı ve AAHF büyüklüğünün tüm pankreas büyüklüğüne % oranlarında istatistiksel anlamda önemli derecede düşüş olduğu görülmüştür. Sonuç olarak azaserin ile indüklenen neoplastik yapıların neden olduğu oksidatif stresin, propolis kullanımı ile azalmış olduğu ve propolisin ölçülen biyokimyasal parametreler üzerinde olumlu yönde bir etkisinin olduğu görülmüştür.