Kilis ili zeytin bahçelerindeki zeytin sineği [Bactrocera oleae (Gmelin) (Dip.:Tephritidae)]'nin populasyon yoğunlukları ve zarar oranlarının belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİTKİ KORUMA (YL) (TEZLİ), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLEK GÜLBAŞ
Danışman: NİHAT DEMİREL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Zeytin sineği, Bactrocera oleae (Gmelin) (Diptera: Tephritidae) ülkemizde zeytinin en önemli zararlılarından biridir. Çalışma 2010-2011 yıllarında Kilis ilinin Beşiktepe (Bahçe I, II) ve Kuzuni (Bahçe III) beldelerinde bulunan üç farklı zeytin bahçesinde sarı yapışkan tuzak + cezbediciler ve sarı tuzak + feromon kullanılarak, her bahçede iki tekerrürlü olarak yapılmıştır. Sarı yapışkan tuzak + cezbediciler ile sarı tuzak + feromon haftalık kontrolleri yapılmış ve zeytin sineği erginleri sayılarak temizlenmiştir. Sarı yapışkan tuzaktaki cezbediciler her beş haftada bir, sarı tuzaktaki feromon ise her üç ayda bir yenileri ile değiştirilmiştir.2010-2011 yılları boyunca bütün örnekleme alanlarında toplam 1896 adet zeytin sineği ergini yakalanmıştır. 2010 yılındaki sarı yapışkan tuzak + cezbedici kullanılarak yapılan örneklemede 1086 zeytin sineği ergini yakalanmıştır. Çalışmada en fazla zeytin sineği ergini Bahçe II de 398 adet olup bunu Bahçe III de 350 adet ve Bahçe I de 338 adet olarak takip etmiştir. 2011 yılında feromon tuzaklar kullanılarak yapılan örneklemede toplam 810 zeytin sineği ergini yakalanmıştır. Çalışmada en fazla zeytin sineği ergini Bahçe II de 281 adet olup bunu Bahçe III de 268 adet ve Bahçe I 261 adet olarak izlemiştir.2010 yılında Bahçe I'deki her iki tuzakta da en fazla zeytin sineği ergini 22 Haziran da maksimum sıcaklık 28,0°C ve % 67 nisbi nemde yakalanmıştır. Bahçe II'deki her iki tuzakta da en fazla zeytin sineği ergini 22 Haziran da maksimum sıcaklık 28,0 °C ve % 67 nisbi nemde gözlenmiştir. Bahçe III'deki her iki tuzaktada en fazla zeytin sineği ergini 27 Temmuz da maksimum sıcaklık 37,3 °C ve % 55,7 nisbi nemde yakalanmıştır.2011 yılında Bahçe I'deki en fazla zeytin sineği ergini tuzak I'de 3 Temmuz da maksimum sıcaklık 34,4°C ve % 45,3 nisbi nemde gözlenmiştir. Bahçe II'deki en fazla zeytin sineği ergini tuzak I'de 31 Temmuz da maksimum sıcaklık 39,9°C ve % 44,8 nisbi nemde yakalanmıştır. Bahçe III'deki en fazla sayıda zeytin sineği ergini tuzak I'de 10, 17, 31 Temmuz tarihlerinde maksimum sıcaklıklar 39,3, 36,0, 39,9 °C ve % 32,0, 37,5, 44,8 nisbi nemde yakalanmıştır.2011 yılında toplam 700 adet vuruklu dane tespit edilmiştir. Bahçe I'de 150 adet (%7,5), Bahçe II'de 300 adet (%15) ve Bahçe III ise 250 adet (%12,5) vuruklu dane sayılarak yüzde oranları hesaplanmıştır. Sonuç olarak sarı yapışkan tuzak ile cezbedici ve feromon tuzaklar zeytin sineği ergininin izlenmesi ve mücadelesinde etkin bir şekilde kullanılabilinir. Zeytin sineğinin populasyon yoğunluğu Kilis ili zeytin bahçelerinde Haziran, Temmuz ve Eylül aylarında önemli artışlar göstermiştir.