GEBELİKLE İLİŞKİLİ GLİKOPROTEİN HIZLI KART TESTİNİNKEÇİLERDE ERKEN GEBELİK TANISINDAKİ ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, KLİNİK BİLİMLER, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET CAN KARA
Danışman: Ayşe Merve Köse
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Gebelikle İlişkili Glikoprotein Hızlı Kart Testinin Keçilerde Erken Gebelik Tanısındaki Etkinliğinin Belirlenmesi Sunulan çalışmada, ineklerde kan serumundaki gebelikle ilişkili protein tespitine yönelik geliştirilmiş ticari hızlı kart testinin keçilerde erken gebelik tespitindeki etkinliğinin ve güvenilirliğinin araştırılması amaçlandı. Çalışmada sağlıklı ve fertil, 3-5 yaşlı 85 baş Kilis keçisi kullanıldı. Keçilere üreme mevsiminde 11 gün süreli intravaginal sünger uygulandı, sünger çıkartma günü 125 μg d-cloprostenol ve 500 IU PMSG enjeksiyonu protokolü ile östrus senkronizasyonu uygulandı. Östrüsteki keçiler doğal aşıma tabi tutuldu. Aşımlarından sonraki 21. ve 28. günde keçilerden kan örnekleri alındı. Gebelik tanısı için aşımlardan 35 ve 42 gün sonra keçilere transabdominal ultrasonografi (TAU) uygulandı. Alınan kan örneklerinden progestron (P4) ölçümü (Elektrokemilüminesans immünoassay yöntemi; Cobas E601, Roche, İsviçre) ve hızlı gebelik kart testi (IDEXX Alertys™ OnFarm Gebelik Testi; Westbrook, Maine, USA) yapıldı. Kırk ikinci gün ultrasonografik muayene sonuçları referans değer olarak kullanıldı. Keçilerin gebelik oranı %81 olarak tespit edildi. Yirmibirinci gün ve 28. gün hızlı gebelik kart testinin sensitivite, spesifite, pozitif prediktif değer, negatif prediktif değer ve doğruluk oranlarının sırasıyla %79,41 ve %100; %93,75 ve %81,25; %98,18 ve %95,77 ve %51,72 ve %100; %82,14 ve %96,43 olduğu belirlendi. Yirmibirinci ve 28. gün hızlı gebelik kart test bulguları ile 42. gün TAU bulguları arasındaki uyumun sırasıyla kappa=0,55 ve kappa= 0,87 olarak yüksek seviyede olduğu tespit edildi. Gebe keçilerin ortalama progesteron konsantrasyonları 21. gün ve 28. günde sırasıyla 6,30±0,27 ve 7,50±0,28 ng/ml olarak belirlendi. Progesteron konsantrasyonunda sırasıyla 21. gün ve 28. gün AUC değeri 0,958 ve 0,841, kesme değeri >4,19 ve >6,13 ng/ml, duyarlılık %88,2 ve %75, özgüllük %87,5 ve %75'ti. Yirmibirinci gün P4 kesme değerinin 28. güne göre gebeliği tahmin etmede daha yüksek bir özgüllük ve duyarlılık sağladığı belirlendi. Yirmibirinci ve 28. gün hızlı gebelik kart testine göre gebe olan keçilerin, 21. ve 28. gün P4 medyan değerlerinin, gebe olmayan keçilerin değerlerinden istatistiksel olarak anlamlı seviyede daha yüksek olduğu (p<0,001) tespit edildi. Sonuç olarak keçilerde ilk kez kullanılan Alertys™ OnFarm gebelik testinin progesteron ölçüm sonuçları ve referans yöntem sonuçları ile yakın oranda doğru ve güvenilir sonuç verdiği ve pratikte erken gebelik teşhis yöntemi olarak tek başına veya diğer yöntemlerle kombinasyon halinde kullanılabileceği kanısına varıldı.