HATAY İLİNDE AİLE SAĞLIĞI MERKEZLERİNE TETKİK YAPTIRMAK AMACIYLA BAŞVURAN ERİŞKİN HASTALARDA SAĞLIK ANKSİYETESİ, SİBERKONDRİA VE TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞU DURUMLARININ YAYGINLIĞININ İNCELENMESİ

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, Tayfur Ata Sökmen Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET YILDIRIM

Danışman: Cahit Özer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada Hatay ilinde aile sağlığı merkezlerine tetkik yaptırmak amacıyla başvuran erişkin bireylerde sağlık anksiyetesi, siberkondria ve travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) durumlarının yaygınlığının incelenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Hatay ilinde belirli aile sağlığı merkezlerine 1 şubat-30 mayıs 2005 tarihleri tetkik yaptırmak için başvuran yetişkinler üzerinde kesitsel olarak yürütüldü. Katılımcılara Sağlık Anksiyetesi Ölçeği (SAÖ), Siberkondria Şiddet Ölçeği-Kısa Form (SŞÖ-KF) ve DSM-5 için Travma Sonrası Stres Bozukluğu Kontrol Listesi (PCL-5) ölçeği uygulandı. Ölçeklere verilen yanıtlar SPSS 31 programı ile analiz edildi. Bulgular: Katılımcılarda sağlık anksiyetesi ve siberkondria düzeyleri orta seviyede; TSSB prevalansı (n=60) %15,2 olarak saptanmıştır. Kadın katılımcılar, kronik hastalığı olan bireyler ve depremden fiziksel olarak etkilenenler daha yüksek sağlık anksiyetesi düzeyine sahip bulundu (sırasıyla; p<0,001, p=0,027, p=0,047). Siberkondria düzeyi, kadınlarda, yüksek eğitimlilerde ve şehir merkezinde yaşayanlarda daha yüksek saptandı (sırasıyla; p=0,049, p<0,001, p<0,001). Bekâr ve dul/boşanmış bireyler ile çalışmayan katılımcılarda TSSB sıklığı daha yüksek bulundu (sırasıyla; p=0,043, p=0,005). Yaş ilerledikçe sağlık anksiyetesi, siberkondria davranışları ve TSSB semptomlarının azaldığı gözlendi (sırasıyla; p=0,029, p=0,011, p<0,001). Sağlık anksiyetesi, siberkondria ve TSSB arasında pozitif yönlü ve orta düzeyde ilişki saptandı (sırasıyla; p<0,001, p<0,001, p<0,001). Sonuç: Hatay ilinde aile sağlığı merkezlerine tetkik yaptırmak amacıyla başvuran yetişkinlerde sağlık anksiyetesi, siberkondria ve TSSB düzeylerinin genel toplumdaki düzeyinden yüksek olduğu gözlendi. Yüksek riskli grupların tanımlanması, travma sonrası ruhsal semptomların erken saptanması ve müdahale programlarının geliştirilmesi açısından önemlidir. Anahtar Kelimeler: Sağlık anksiyetesi, siberkondria, travma sonrası stres bozukluğu, deprem, aile hekimliği