Osmanlı modernleşme sürecinde Etfal Gazetesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İSMAİL HAKKI ÜZÜM

Danışman: IŞIL IŞIK BOSTANCI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Osmanlı Devleti, sanayi devrimini gerçekleştiren Avrupalı devletler karşısında gün geçtikçe gerilemeye başlamış ve bu gerilemenin durdurulabilmesi için önce askerî alanda sonra da eğitim alanında birtakım düzenlemeler yapma gereği duymuştur. 18. yüzyılın son çeyreğinde başlayan ve batılılaşma ya da modernleşme diye adlandırılan bu süreç, çok yönlü sosyal değişimlerin de ilk adımı olmuştur. Kültürel, teknik ve eğitim alanlarında kendini gösteren bu değişim sürecinde basın, etkili bir araç olarak kullanılmıştır. Batının her alanda tanıtımına ağırlık veren basın sayesinde batıdaki modern gelişmelere ve sosyal değişmelere açık bir toplum meydana gelmeye başlamıştır. Tanzimat dönemindeki yenileşme ve değişim ile birlikte dönemin aydınları, değişimi sürdürecek olan kişilerin çocuklar olduğunu düşünerek, eğitimlerine katkıda bulunmak amacıyla bir dizi çalışmalar yürütmüşlerdir. Çocuk gazeteciliği ya da dergiciliği bu çalışmalar arasında yer almaktadır. II. Abdülhamit dönemi çocuk gazetelerinden biri olan Etfal Gazetesi de 1886 yılında Doktor Memduh tarafından yayım hayatına girmiştir. Haftada bir, genellikle Perşembe günleri çıkarılan Etfal Gazetesi'nin 23 sayısı bulunmaktadır. Her bir sayı, 8 sayfadan oluşmuştur. Etfal Gazetesi'nin; edebiyat, bilmeceler, hikayeler, fenni bilgiler, tabiat, coğrafi bilgiler, sağlık, hayvanlar, bitkiler ve sanat başlıklı yazılarında değer anlayışı, vatan sevgisi, yardımseverlik, vicdan, insan, hayvan ve bitki sevgisi, fen ve teknoloji, dünya ve evreni tanıma, geçmişi kavramave ilerleme gibi konulara yer verilmiştir. ANAHTAR KELİMELER Modernleşme, Süreli Çocuk Yayınları, Eğitim, Çocuk, Etfal Gazetesi