ASİ NEHRİ ve KİRLİLİĞİ KONULU TÜRKİYE KAYNAKLI TEZLERİN BİBLİYOMETRİK İNCELEMESİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoji (Yl) (Tezli), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AZİME DUYGU ÖZBEK

Danışman: Ebru Şebnem Yılmaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma, Asi Nehri kirliliği temasıyla Türkiye'de yazılmış lisansüstü tezlerin bibliyometrik yöntemle incelenmesini amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında 1998–2025 yılları arasında çeşitli üniversitelerde hazırlanmış toplam 24 tez değerlendirmeye alınmıştır. Araştırmada yalnızca doğrudan Asi Nehri'ne odaklanan ve tam metin erişimi sağlanan tezler incelenmiştir. Betimsel araştırma modeli temelinde yapılandırılan çalışmada nitel ve nicel veri türleri birlikte değerlendirilmiş; tezlerin yıllara göre dağılımı, üniversite ve danışman bilgileri, konu kategorileri, kullanılan yöntemler, atıf durumu ve akademik etkileri çok boyutlu biçimde analiz edilmiştir. Bulgular, özellikle 2019 sonrası dönemde tez üretiminde belirgin bir artış yaşandığını, çalışmaların büyük ölçüde Hatay ilinde bulunan üniversitelerde gerçekleştirildiğini ortaya koymaktadır. Konu kapsamı açısından balık biyolojisi, çevresel toksikoloji, mikrobiyoloji ve sosyo-kültürel mekân analizleri öne çıkarken; yöntemsel olarak saha gözlemleri, laboratuvar temelli ölçümler ve nadir de olsa yapay zekâ destekli modellemeler tercih edilmiştir. Atıf verilerine dayalı değerlendirmelerde, eski tarihli ve veri üretimi güçlü tezlerin akademik etki düzeylerinin daha yüksek olduğu; yeni tarihli tezlerin ise literatüre yeni dâhil olmaları nedeniyle sınırlı sayıda atıf aldığı görülmüştür. Araştırma sonucunda, Asi Nehri üzerine yapılan lisansüstü tezlerin çevresel bilgi üretimine, bölgesel akademik gelişime ve disiplinler arası yaklaşımlara önemli katkılar sunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, gelecekte bu tezlerin yayınlaştırılması, veri tabanlarında daha yaygın erişime açılması ve çok disiplinli projelerle desteklenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.