06 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri öncesi ve sonrası toplanma alanlarının coğrafi analizi ve deprem park önerisi: Antakya ve çevresi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, COĞRAFYA (YL) (TEZLİ), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ABDULLAH YILDIZ
Danışman: TÜLAY ÖCAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tarihte birçok medeniyete ev sahipliği yapan Antakya, sahip olduğu staratejik konumu nedeniyle şehir yerleşimlerinin kesintisiz bir şekilde devam ettiği nadir kentlerden birisidir. Geçmişten günümüze biçok deprem afetiyle karşı karşıya kalan bu kadim şehir, defalarca yıkılmıştır. Ölü Deniz Fay Zonunun bitiş yeri ile Doğu Anadolu Fay Zonu'nun başlangıç noktası olan Antakya ve çevresinde 2000 yılı sonrasında şehirsel gelişim dikey mimariye ve çok katlılığa dönüşmüştür. AFAD tarafından belirlenen toplanma alanları, arazi kullanım türleri, eğim durumu, fay hattına uzaklığı, akarsulara yakınlık durumu, nüfusa göre kapasite yeterliliği, ulaşım ağlarına yakınlık durumu ve sağlık tesislerine yakınlık analizleriyle Coğrafi Bilgi Sistemleri kullanılarak belirlenmesi bu çalışmanın ana amaçları arasındadır. Bu analizler kapsamında mevcut toplanma alanlarının varolan konut ve insan yoğunluğuna cevap veremeyeceği tespit edilmiştir. Arazi çalışmaları devam ederken 06 Şubat 2023 tarihinde Pazarcık merkezli 7,7 (Mw) ve Elbistan merkezli 7,6 (Mw) büyüklüğünde iki büyük deprem meydana gelmiştir. Binlerce insanın hayatını kaybettiği bu depremlerde Antakya şehrinde büyük yıkımlar olmuştur. Deprem sonrasında hayatta kalan vatandaşların ilk 24-72 saat diliminde sığınacakları mekanlar olan toplanma alanlarının yetersiz olması, insanların şehri terketmesine neden olmuştur. Meydana gelen depremlerin ardından yeniden kurulacak olan Antakya şehri, Asi Nehri'nin alüvyonlarıyla dolu olan Amik Ovası'nın zayıf zeminleri üzerinde değil, Amanos Dağı eteklerine doğru imar edilmelidir. Şehrin yeni planında deprem sonrası toplanma alanları, sağlık hizmetleri ve hastaneler göz önünde bulundurularak, ulaşımla koordineli olarak oluşturulmalıdır. Depremin ardından Antakya için önem arz eden deprem park projesi, Asi Nehri üzerinde 250-500 m mesafede yeşil koridor şeklinde altyapısı düzenlenerek gelecekteki depremler için hazırlanmalıdır. Şehrin merkezi konumunda bulunan noktalarda deprem parklar kurulmalıdır. Ayrıca Antakya'nın tarihi sit alanı ve çarşı içerisinde noktalar belirlenerek, deprem bilincini canlı tutmak adına deprem açık hava müzesi konulmalıdır. Koruma altına alınan tarihi sit alanı içerisinde çok katlılıktan kaçınarak restorasyonlar, depreme karşı dayanıklı yapılmalıdır. ANAHTAR KELİMELER 06 Şubat Kahramanmaraş Depremleri, Toplanma Alanları, Deprem Park Önerisi, Coğrafi Bilgi Sistemleri