Diyabetik nöropati hastalarında Beclin-1, LC3, Caspase-3, Nf-κB, IL-6 ve Oksidatif Stres parametrelerinin araştırılması

YAĞMUR TANRISEVER

Diyabetik nöropati hastalarında Beclin-1, LC3, Caspase-3, Nf-κB, IL-6 ve Oksidatif Stres parametrelerinin araştırılması

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MOLEKÜLER BİYOKİMYA VE GENETİK (DR), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YAĞMUR TANRISEVER

Danışman: SERDAR DOĞAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Diyabetik nöropati (DN), uzun süreli Tip 1 veya Tip 2 diyabetin kronik bir komplikasyonu olan periferik sinir sistemi hasarıdır. Diyabetin neden olduğu komplikasyonların, hücresel otofajik yolakları çeşitli derecelerde bozduğu ve hücrede oksidatif strese neden olduğu bilinmektedir. Ancak hastalık patofizyolojisindeki rolü net olarak ortaya konulmamıştır. Bu çalışmanın amacı DN hastalarında Beclin-1, LC3, Caspase-3, Nf-κB, IL-6 ve oksidatif stres düzeylerini ölçmek ve bu parametrelerin hastalık patofizyolojisindeki yerini araştırmaktır. Çalışmamıza 18-65 yaş arası 88 birey dahil edildi. Bireylerden; kontrol grubu olarak 24 sağlıklı, tip 2 diyabet tanısı ile takip edilen 32 diyabet hastası, diyabetik nöropati tanısı ile takip edilen 32 tip 2 diyabetli hasta ile üç grup oluşturuldu. Serum Beclin-1, LC3, Caspase-3, Nf-κB ve IL-6 düzeyleri ELISA yöntemiyle, serum TAS ve TOS düzeyleri ise kolorimetrik yöntemle çalışıldı. Oksidatif Stres İndeksi TOS/TAS*100 şeklinde hesaplandı. Veriler IBM SPSS versiyon 22.0 ile analiz edildi. Diyabetik nöropati grubunda hastalık süresi ve hastalık şiddeti diyabet grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derece yüksek bulundu. Beclin-1, Caspase-3, TOS, glikoz, HbA1c ve VKİ düzeyleri ile hesaplanmış OSİ değerleri hem diyabet hem de diyabetik nöropati grubunda kontrol grubuna göre, LC3 ve IL-6 düzeyleri diyabetik nöropati grubunda sağlıklı bireylere göre anlamlı derecede yüksek; Nf-κB düzeyleri ise hem kontrol hem de diyabet grubunda diyabetik nöropati grubuna göre anlamlı derecede düşük bulundu. Serum Nf-κB düzeyleri ile TOS, OSİ, Beclin-1, LC3, VKİ, glikoz, BUN, CRP, yaş, hastalık süresi, DN4 skoru, LANSS ağrı skalası ve HbA1c düzeyleri arasında; serum Caspase-3 düzeyleri ile IL-6 düzeyleri arasında; serum Beclin-1 düzeyleri ile IL-6, yaş, VKİ, CRP, TRIG, BUN, TOS, OSİ, HbA1c ve glikoz düzeyleri arasında; serum LC3 düzeyleri ile HDL, CRP ve BUN düzeyleri arasında pozitif yönde, ayrıca GFR düzeyleri ile Nf-κB, Beclin-1 ve LC3 arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı korelasyon olduğu saptandı. Diyabetik nöropati tahmini için çoklu regresyon analizi sonucunda en uygun model 0,882'lik R2 ile; Nf-κB, CRP, HbA1c, GFR ve hastalık süresi modeli idi. Ayrıca DN hastalarında yapılan ROC analizinde eğrinin altında kalan alan Nf-κB için 0,948, Beclin-1 için 0,708, LC3 için 0,675 olarak bulundu. Bu çalışmada DN hastalarında serum Beclin-1, LC3 ve Caspase-3 düzeyleri literatürde ilk defa çalışılmıştır. Diyabetik nöropati patofizyolojisinde bozulmuş glikoz regülasyonu, inflamasyon ve oksidatif strese bağlı olarak apoptotik ve otofajik yolakların aktive olabileceği ve hastalık patofizyolojisinde rol oynayabileceği söylenebilir.