Türkiye'de liberalizm: 1983-1989 Turgut Özal dönemi örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, KAMU YÖNETİMİ (YL) (TEZLİ), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2006

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZLEM EŞTÜRK

Danışman: NİZAM ÖNEN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkiye'de devletçilik politikalarından vazgeçilerek neoliberal politikalarınuygulandığı 1980'li yıllarda Özal önemli bir figür olmuştur. Özal, belki de MustafaKemal Atatürk'ten bu yana Türkiye'yi ekonomik ve siyasi anlamda en çok etkileyenlider olarak tarihte bir yer edinmiştir.Ortodoks bir istikrar programı olarak kabul edilen ve Turgut Özal tarafındanhazırlanan 24 Ocak 1980 Kararlarıyla Türkiye "Liberal Ekonomi" dönemine girmiş,ekonomi dış rekabete açılmıştır. Bu dönemde ihracatta olumlu bir artış olmuş ancakserbest piyasa ekonomisi için sağlam siyasal, sosyal ve yasal altyapısağlanamamıştır. Dışa açılma Türk sanayini güçlendirmeden, rekabet edecek durumagetirmeden ve kamu sektörüne bir düzenleme yapılmadan faiz, döviz ve sermayeserbestisi ile gerçekleştirilmiştir. Serbest piyasa atılımı başlatılmıştır. Ancak devletinbazı alanlarda müdahalesi devam etmiştir. Liberal ekonomik modelde devletyatırımlarını üretken alanlardan çekerek bu alanları özel sektörün doldurmasıbeklenirken, Özal döneminde özel sektörün üretken yatırımları yetersiz kalmış, özelgirişimci sermayesini daha fazla kar getiren üretim dışı sermaye birikimineyönlendirmiştir. Özal iktidarı döneminde liberal ekonomik düzen için önemligirişimlerde bulunulduğu halde liberalizmin siyasi yönü yarım kalmıştır. Demokratikhak ve özgürlüklerin askıya alındığı, siyasi özgürlüklerin olmadığı, baskı veotoritenin etkili olduğu bir dönemde uygulanan liberal ekonomik model siyasiliberalizmi getirmemiştir. Hatta ekonomik alanda gerçekleştirilen liberalizmözgürlüklerin baskı altına alınmasıyla mümkün olmuştur.