Fen bilgisi öğretmenlerinin FeTeMM uygulamaları sırasında biçimlendirici değerlendirme kullanım durumlarının incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilgisi Eğitimi (Yl), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP ARSLAN

Danışman: Hüseyin İnaltun

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada fen bilgisi öğretmenlerinin FeTeMM uygulamaları sırasında biçimlendirici değerlendirme kullanım durumlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın katılımcılarını uygun örnekleme ile belirlenen Hatay ili Antakya ilçesinde MEB'e bağlı ortaokullarda görev alan dört fen bilgisi öğretmeni oluşturmuştur. Araştırma, nitel araştırma desenlerinden bütüncül tek durum deseni çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşmeler ve gözlem formuyla veriler toplanmıştır. İlk olarak, fen bilgisi öğretmenlerin biçimlendirici değerlendirme hakkındaki bilgilerini belirlemek için görüşme formu uygulanmıştır. İkinci olarak, fen bilgisi öğretmenlerinin FeTeMM uygulamaları hakkındaki bilgilerini belirlemek amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Üçüncü olarak, fen bilgisi öğretmenlerinin FeTeMM uygulamalarında biçimlendirici değerlendirme kullanımlarını belirlemek için ders gözlem formu uygulanmıştır. Son olarak, öğretmenlerin biçimlendirici değerlendirme uygulamalarını zorlaştıran ve kolaylaştıran durumları belirlemek amacıyla görüşme formu uygulanmıştır. Toplanan veriler betimsel analiz ile incelenerek temalar ve alt temalar oluşturulmuştur. Bulgular, öğretmenlerin biçimlendirici değerlendirmeyi genellikle yüzeysel yöntemlerle sınırlı tuttuklarını ortaya koymuştur. Öğrenme hedefleri ve başarı kriterlerinin net bir şekilde paylaşılmadığı, öğrencilerin öğrenmeleriyle ilgili elde edilen verilerin öğrencilerin öğrenmelerini ileriye taşımada kullanılmadığı, geri bildirimlerin çoğunlukla ileriye taşıyıcı bir biçimde olmadığı, öğrencilere öğrenmelerini sahiplenmeleri için öz ve akran değerlendirme uygulamalarını büyük ölçüde gerçekleştirmedikleri tespit edilmiştir. Sonuçlar, öğretmenlerin FeTeMM uygulamalarında biçimlendirici değerlendirmeyi düzenli ve etkili bir biçimde uygulamada zorluk çektiklerini göstermektedir. Bu bulgular, öğretmenlerin mesleki gelişim alanında FeTeMM'e uyarlanmış biçimlendirici değerlendirme metodolojilerine yönelik verilen desteğin artırılmasının kritik bir ihtiyaç olduğunu ortaya koymaktadır.