Türkiye'de yabancı doğrudan yatırımlar, dış ticaret ve ekonomik büyüme ilişkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, İKTİSAT (YL) (TEZLİ), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MÜGE AKYOL
Danışman: ALİ ACARAVCI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın temel amacı küreselleşme sürecinin etkilediği ülkemizde temel ekonomik gösterge olan dış ticaret ve doğrudan yabancı yatırımların ekonomik büyüme üzerine etkisini incelemektir. Bu anlamda üç ayrı model kurularak ihracat-büyüme, ithalat-büyüme ve doğrudan yabancı yatırımlar-büyüme ilişkileri ayrı ayrı araştırılmıştır. Bu çalışmada öncelikle doğrudan yabancı yatırımlar, dış ticaret ve büyüme teorileri incelenmiş, Türkiye ekonomisinin durumu cumhuriyetin ilanından itibaren kronolojik olarak anlatılmış ve literatür taraması yapılmıştır. Uygulama bölümünde Türkiye ekonomisi için 1998-2015 dönemi üç aylık verileri için zaman serisi yöntemlerinden yararlanılmıştır. Zaman serisi analizi kapsamında tüm değişkenlerin durağanlık özellikleri, Arttırılmış Dickey-Fuller Birim Kök Testi ile incelenmiştir. Durağan olmayan değişkenler için Johansen eşbütünleşme testi ve değişkenler arasındaki nedensel ilişkiler için Granger Nedensellik modeli kullanılmıştır. Son olarak, VAR modeli kapsamında değişkenler arasındaki ilişkilerin ortaya konulması için İtki-Tepki Fonksiyonları ve Değişim Kaynağının Ayrıştırımı teknikleri kullanılmıştır. Eşbütünleşme analizi sonuçlarına göre doğrudan yabancı yatırımlar, dış ticaret ve ekonomik büyüme arasında uzun dönemli ilişki bulunmamaktadır. 1998-2015 arası dönemi için ithalat ve doğrudan yabancı yatırımlardan büyümeye doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Türkiye ekonomisi için ithalata dayalı büyüme hipotezi desteklenmekte, ithalat ve doğrudan yabancı yatırımların verimliliği artırarak ekonomik büyümeye katkı sağlayacağı düşünülmektedir. ANAHTAR KELİMELER İhracat, İthalat, Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Zaman Serisi Analizi