Uçucu yağ mikroemülsiyonlarının beyaz küf hastalığı etmeni sclerotinia sclerotiorum'a karşı in vitro ve in vivo antifungal etkinliklerinin belirlenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TARLA BİTKİLERİ (YL) (TEZLİ), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSA TÜRKMEN
Danışman: DURMUŞ ALPASLAN KAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, rezene (Foeniculum vulgare Mill.), defne (Laurus nobilis L.) ve mersin (Myrtus communis L.) gibi farklı tıbbi bitki türlerinden elde edilen uçucu yağların, karışımlarının ve bunların mikroemülsiyon (µE) formlarının fungal beyaz küf ve kök çürüklüğü hastalığı etmeni Sclerotinia sclerotiorum'a karşı antifungal değme etkinlikleri in vitro ve in vivo koşullarda araştırılmıştır. Uçucu yağlar ve bu uçucu yağlardan elde edilen karışımların değme etkilerinin misel gelişimi üzerine antifungal etkinlikleri belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, uçucu yağlar konsantrasyonlarındaki artışa paralel olarak misel gelişimini artan oranlarda engellediği belirlenmiştir. İn vitro antifungal aktivite sonuçlarına göre, rezene uçucu yağları, defne ve mersin bitkilerinden elde edilen uçucu yağlara kıyasla daha yüksek antifungal etki göstermiştir. S. sclerotiorum'un misel gelişimi, rezene uçucu yağının 0.3 µg/ml, defne uçucu yağının 1 µg/ml, mersin uçucu yağının ise 2 µg/ml konsantrasyonlarında tamamen engellenmiştir. Rezene (R), mersin (M) ve defne (D) bitkilerinden elde edilen uçucu yağ karışımlarının misel gelişimi üzerine etkileri incelendiğinde, R¾D¼ ve R¾M¼ karışımlarının 0.4 µg/ml'de misel gelişimini % 100 engellemek suretiyle fungisidal bir etkinlik gösterdiği belirlenmiştir. Uçucu yağ karışımlarında rezene oranının artması, elde edilen karışımların antifungal etkinliğinin artmasına neden olmuştur. Uçucu yağlardan hazırlanan mikroemülsiyonların antifungal etkinlikleri incelendiğinde, rezene uçucu yağından elde edilen mikroemülsiyon defne ve mersin mikroemülsiyonlarına kıyasla daha etkili olduğu belirlenmiştir. Rezene uçucu yağ mikroemülsiyonları arasından ise en etkili konsantrasyonun 8.6 µg/ml ile µE-10 olduğu gözlenmiştir. Karışımlara ait mikroemülsiyonlar, in vivo antifungal etkinlikleri bakımından incelendiğinde, R¾D¼ karışımından hazırlanmış µE-10 ile R¾M¼ karışımından hazırlanmış µE-8 diğer mikroemülsiyonlara kıyasla antifungal etkinliklerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmada elde edilen verilere göre; belirlenen mikroemülsiyon formülasyonlarının fungal beyaz küf ve kök çürüklüğü hastalığı etmeni Sclerotinia sclerotiorum'a karşı kullanılabileceği tespit edilmiştir.