XVII. yüzyıl tarih manzumelerinin tarihî ve biyografik değeri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURSABAH YILMAZ
Danışman: HASAN KAPLAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Klasik Türk Edebiyatı'nın oldukça önemli bir kısmını oluşturan manzumelerde şairler, dönemin olaylarına tarih düşürerek yaşadığı devrin izlerini günümüze aktarmayı başarmışlardır. Yaptığımız çalışmada, XVII. yüzyıl tarih manzumelerinin tarihî ve biyografik değerini ortaya koymak amaçlanmıştır. Çalışmamızın giriş kısmında tarih düşürme yöntemleri açıklanmış, incelemesi yapılan divanlardan konuyla alakalı örnekler verilmiştir. Daha sonrasında XVII. yüzyıldaki tarih manzumeleri içerdikleri tarihî bilgiler bakımından gruplara ayrılmıştır. Bu manzumelerde şairler; yapılan fetihler, doğumlar, ölümler, mimarı yapılar, hediye edilen eşyalar, sakal bırakma gibi çeşitli konularda tarih düşürmüşlerdir. Bu tarih düşürmelerin yanında düğünlerde nelerin yapıldığı, mimari yapıların nerede bulunduğu, yapılarda yer alan motifler, kişilerin nasıl vefat ettiği, fetihlerin nasıl ve neden yapıldığı, bu dönemde çıkan ayaklanmalar, yangınlar, yasaklar, doğa olayları vb. birçok konu hakkında dikkate değer bilgiler de elde edilmiştir. Ayrıca şairler eserlerin tamamlanmasına da tarih düşürmüş, eserlerin içerikleri hakkında da biyografik bilgiler sunmuşlardır. Tarih düşürmelerde; bilinmeyen şehzadeler, daha önce fethi duyulmamış yerler, yapımı bilinmeyen camilerin bulunduğu da dikkati çekmiştir. XVII. yüzyıl tarih manzumelerinin incelenmesi sonucunda, bu manzumelerin Osmanlı tarihi açısından dikkati çeken biyografik bilgiler içerdiği ve tarih, edebiyat, sosyal tarih gibi alanlara katkı sağlayabileceği kanısına varılmıştır.