Adana ili Ceyhan ilçesindeki üreticilerin tarımsal bilgi kaynaklarının yayımdaki etkilerinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TARIM EKONOMİSİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMET İLDEŞ

Danışman: BEKİR DEMİRTAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tarımın gelişme ve ilerlemesinde iletişimin önemli bir yeri vardır. İletişim araçları iletişimin doğru ve düzgün ilerlemesini sağlamaktadır. Alınan bilginin çiftçiye yarar sağlayabilmesi için doğru kaynaktan edinilmesi gerekir. Türkiye'de genelde çiftçilerin bilgi kaynakları akraba, komşu, kamu yayım kuruluşları ile tarımsal girdi sağlayan bayilerdir. Tarımsal yenilikler tarımda verim ve kalite artışı, iş gücü ve zamandan tasarruf, maliyetlerin azaltılması gibi önemli konularda avantajlar sağlamaktadır. Bu araştırmada tarımsal bilgi kaynaklarının yayımdaki etkilerinin belirlenmesi ve yeniliklerin daha kolay benimsenmesi ve kullanılmasını sağlamada çiftçilerin hangi konuları önemsediğinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Araştırmanın ana materyalini, Adana ili Ceyhan ilçesinde tesadüfi örnekleme yöntemi ile belirlenen 85 çiftçi oluşturmaktadır. 2020 yılında yapılan anket çalışması ile elde edilen verilerin sonuçlarına göre çiftçilerin 63'ü bitkisel üretim; 22'si hayvansal üretim yapmaktadır. Çiftçilerin yaş ortalaması 48 ve deneyim süreleri ortalama 19 yıldır. Üreticilerin bitkisel üretimdeki önemli bilgi kaynakları arasında gübre/ilaç bayileri ve kamu yayım kuruluşu başta gelmektedir. Hayvansal üretimle ilgili önemli bilgi kaynakları ise kamu yayım kuruluşu ve komşulardır. Bitkisel üretimdeki bilgi ihtiyacı en çok hastalık ve zararlılarla mücadele ile bakım işlemleri olurken, hayvansal üretimde ise hayvan hastalıklarının tedavisi ve hayvan besleme konularıdır. En çok görüşülen bilgi kaynağı 4.80 ortalama ile akrabalar olurken çiftçiler üzerinde en çok etkisi olan bilgi kaynağının kamu yayım kuruluşları olduğu belirlenmiştir. Çiftçilerin yenilikleri talep ettiği konular arasında 4.66 ortalama ile tarımsal girdi ve ürün fiyat bilgileri başta gelmektedir. Yeniliklerin benimsenmesinde etkili olan faktörlerin başında 4.77 ortalama ile bilginin kolay ulaşılabilir olması en önemli seçenek olmuştur. Çiftçiler önemli ve gerekli olan bilgileri sadece kendisi değil yakın çevresi ile iletişim kurarak elde etmektedir, bu nedenle çevresindekilerin de azami düzeyde bilgilendirmesi gereklidir. Çiftçilerin tarımsal üretim sorunları ve yenilikler konusunda bilgiye ihtiyaç duyduğu anda bunun ulaşılabilir olması oldukça önemlidir. Çiftçilerin en çok bilgiye ihtiyaç duyduğu hastalık ve zararlılarla mücadele konularında kamu yayım ve eğitim elemanlarınca çeşitli iletişim araçlarının kullanılarak destek sağlanması önem taşımaktadır. Tarımsal üretimle ilgili yeniliklerin benimsenmesinde yapılacak tanıtımların yanında önder çiftçilerle yapılacak denemelerin üretici koşullarında uygulanması sağlanmalıdır. Üreticilerin en çok bilgi almakta olduğu gübre/ilaç bayileri ticari kaygılarla çeşitli olumsuzluklara yol açabilecektir. Bu durumun önlenmesi için üreticilerin bilgi kaynaklarının kamu yayım elemanlarına ve özel danışmanlara doğru kaydırılması gerekliliği vardır.