Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi laboratuvar verileri ile tümör belirteçlerinin retrospektif incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TIBBİ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜBRA TEMEL
Danışman: ABDULLAH ARPACI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kanserde erken tanı ve tedavi yapılması son derece önemlidir. Laboratuvarın tanıda ki gelişmeleri, laboratuvarların iş yükünüde uygunsuz istemlerle fazlasıyla arttırmaktadır. Sağlık sisteminde, maliyet yükü gibi olumsuz gelişmelerle önemli problemlere yol açtığı literatürlerde belirtilmektedir. Bu çalışmada, laboratuvar verileri ile tümör belirteçlerini retrospektif inceleyerek, uygunsuz kullanımın olup olmadığını araştırmayı amaçladık. Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi'nde istemi yapılan AFP, CEA, CA 15-3, CA 19-9, CA125 tümör belirteç test istemleri kullanıldı. Çalışma grupları, hastanemizin biyokimya laboratuvarından alınan 01.01.2014 ile 31.12.2016 tarihleri arasında (3 yıl) polikliniğe başvuran ve yatan hastaların kayıtlı verileri ile oluşturulmuştur. Hastanemizin belirlemiş olduğu referans aralıklarına göre elde edilen tümör belirteç test istemleri ayrı ayrı referans aralık üstü ve referans aralıkta şeklinde alt gruplarına ayrılarak değerlendirilmeye alındı ve cinsiyetler arası istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p<0,05). Elde ettiğimiz verilerde istem yapan birimler sırasıyla; Çocuk Hastalıkları, Dahiliye, Dahiliye Gastroenteroloji, Endokrin ve Metabolizma Hastalıkları, Enfeksiyon Hastalıkları, Genel Cerrahi, Kadın Hastalıkları ve Doğum, Tıbbi Onkoloji, Üroloji ve Diğer olarak alt gruplarına ayrıldı. Çalışmamızın sonuçlarına göre 2014-2017 yılları arasında hastanemizden istem yapılan herbir tümör belirteci istem sayısı; AFP için 6557, CEA için 6139, CA 15-3 için 3443, CA 19-9 için 3949, CA 125 için 3962 olarak yapıldığı belirlendi. Hastanemizin referans aralığına göre referans aralık üstü çıkma oranları her bir tümör belirteci ayrı ayrı olmak üzere belirlendi. AFP için toplam 6557 test isteminden yalnızca 2358 (% 36,0)'i, CEA için toplam 6139 test isteminden yalnızca 1106 (% 18,0)'sı, CA 15-3 için toplam 3443 test isteminden yalnızca 646 (% 19,0)'sı, CA 19-9 için toplam 3949 test isteminden yalnızca 1020 (% 25,8)'si, CA 125 için toplam 3962 test isteminden yalnızca 892 (% 22,5)'si referans aralık üstü çıkmıştır. Bu çalışma, tümör belirteç test istemlerinin uygunsuz kullanımının fazla olduğunu göstermesi açısından ülkemize bir örnek oluşturabilir.