İskenderun Körfezi'nden avlanan ahtapotlarda ağır metal düzeylerinin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, VETERİNERLİK FARMAKOLOJİ VE TOKSİKOLOJİSİ (DR), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALAEDDİN CİLLİ
Danışman: ERDİNÇ TÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son yıllarda sanayileşme ve düzensiz kentleşme hızla artmaktadır. Bununla beraber su, toprak ve havadaki kirlilik çoğalmaktadır. İskenderun körfezi önemli bir sanayi bölgesidir. Körfez, çok sayıda fabrika içermektedir. Özellikle çelik endüstrisi olarak ülkenin önemli noktalarından biridir. Körfezde tarımsal etkinlikler de bulunmaktadır. Körfez önemli bir limana sahiptir ve deniz ulaşımı için elverişlidir. Fabrika atıkları, tarım kaynaklı kirlilikler, evsel atıklar, yoğun deniz trafiği körfezde ağır metal kirlenmesine sebep olmaktadır. Bu kirlilik deniz canlılarında ağır metal birikimini artırmaktadır. Bu çalışmada, İskenderun Körfezi'ndeki ağır metal kirliliğinin belirlenmesi ve buna bağlı olarak ahtapot tüketiminin tüketici sağlığı üzerine risklerinin değerlendirilmesini amaçlanmıştır. Bu kapsamda İskenderun Körfezi'nden 40 adet ahtapot yakalanmıştır. Arsenik (As), Cıva (Hg), Kadmiyum (Cd), Kurşun (Pb), Nikel (Ni), Bakır (Cu), Çinko (Zn), Alüminyum (Al), Demir (Fe), Manganez (Mn) metal seviyeleri ICP-OES (Endüktif olarak birleştirilmiş plazma – Optik emisyon spektrofotometresi) ile belirlenmiştir. Çalışmaya başlamadan önce LOD (tespit etme), LOQ (limit belirleme), geri dönüşüm, %RSD (bağıl standart sapma) üzerine doğrulama yapılmıştır. Çalışma sonucunda ahtapotun yenilebilir kısımlarındaki metal seviyeleri kabul edilebilir seviyelerde tespit edilmiştir. Numunelerde birikim açısından metaller: Zn: 108.87 mg/kg, Cu:15.36 mg/kg, Fe: 7.76 mg/kg, Mn: 1.12 mg/kg, Ni: 0.24 mg/kg, As: 49.76 μg/kg, Al: 15.26 μg/kg, Cd: 12.56 μg/kg olarak tespit edilmiştir. Numunelerde Hg ve Pb birikimine rastlanmadı. Ahtapotların yenilebilir dokularındaki metal seviyeleri Türk Gıda Kodeksi Bulaşanlar Yönetmeliği ve Avrupa Gıda standartlarına uygun olarak tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda İskenderun Körfezi'nden elde edilen ahtapot dokularındaki ağır metal birikiminin insan sağlığı ve ekosistem için tehlikeli olmadığı görüldü. Anahtar Kelimeler: Ahtapot, Ağır Metal, İskenderun Körfezi, ICP-OES