Fingolimod tedavisinin multipl skleroz hastalarında karaciğer enzim düzeylerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MOLEKÜLER BİYOKİMYA VE GENETİK (DR), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DUYGU TAP
Danışman: MENDERES YUSUF TERZİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Multipl skleroz (MS) enflamasyon, demiyelinizasyon ve nörodejenerasyon ile karakterize otoimmün bir merkezi sinir sistemi (MSS) hastalığıdır. Hastalığın inflamatuvar fazı için birçok ilaç üretilmiştir. Bu ilaçlardan biri de fingolimoddur. Fingolimod, lenf düğümlerinden lenfosit çıkışını inhibe eden, oto-reaktif T ve B lenfositlerin MSS'ye geçişini engelleyen bir sfingosin 1-fosfat reseptör (S1PR) modülatörüdür. Relapsing remittng MS (RRMS) hastalarında yapılan çalışmalar, fingolimod tedavisinin nöroinflamatuar hastalığı azaltabildiğini ve MSS doku bütünlüğünü geliştirdiğini göstermiştir. Fingolimodun, terapötik etkilerinin yanında çeşitli yan etkiler de bildirilmiştir. Bunların arasında karaciğer enzim düzeylerine olan etkisi dikkat çekmektedir. Çalışmamızda Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı MS polikliniğinde RRMS tanısı ile takip edilen ve ilk kez fingolimod tedavisi başlanan hastalarda fingolimod tedavisinin, karaciğer enzimlerine etkisinin araştırılması amaçlandı. Çalışmamız retrospektif bir çalışma olup, hastanemiz poliklinik veritabanına kayıtlı MS hastalarından 102 RRMS hastasına ait, cinsiyet, yaş, fingolimod kullanım süresi ve karaciğer enzim düzeyleri (Alanin aminotransferaz (ALT), Gama glutamil transpeptidaz (GGT)) kaydedildi ve istatistiksel olarak değerlendirildi. Çalışmamızda, RRMS hastalarında 0,5 mg/gün dozunda oral fingolimod tedavisi başlandıktan en erken 3 ay sonrasında bakılan ALT ve GGT düzeylerinin, tedaviye başlanmadan önceki ALT ve GGT düzeylerine göre anlamlı derecede yüksek olduğu saptandı (p<0,001). Erkek hastalarda tedavi sonrası ortalama ALT ve GGT düzeyleri kadın hastalara kıyasla yaklaşık iki kat yüksek bulundu. Erkek hastaların %23,4'ünün ve kadın hastaların %17,9'unun ALT düzeylerinin normalin üst sınırını geçtiği, erkek hastaların %34,6'sının ve kadın hastaların ise %32,6'sının GGT düzeylerinin normalin üst sınırını geçtiği saptandı. Karaciğer enzim yükselmesi ile hasta yaşı ve fingolimod kullanım süresi arasında korelasyon bulunmadı. Anahtar kelimeler: Fingolimod, multipl skleroz, relapsing remitting multipl skleroz, alanin aminotransferaz, gama glutamil transpeptidaz.