Sürdürülebilir kalkınma çerçevesinde modern yenilenebilir enerji ve enerji yoğunluğunun değerlendirilmesi: Türkiye örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat (Yl) (Tezli), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEM EMRE KARAMAN
Danışman: Selin Karlılar Pata
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Enerji kaynakları modern yaşamın temelini oluşturmaktadır. Küresel çapta, çoğunlukla fosil yakıt kullanımının karbondioksit (CO2) emisyonlarında artışa yol açarak iklim değişikliğini tetiklemesi, bununla mücadele etmeye yönelik politikalar ve girişimlerin geliştirilmesinin aciliyetini ortaya koymaktadır. Buradan hareketle, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefi (SKH) 7 doğrultusunda erişilebilir, temiz ve sürdürülebilir enerjinin teşvik edilmesi, sürdürülebilir kalkınma ve çevresel sürdürülebilirliğin sağlanması sürecinde önemli bir yer tutmaktadır. Türkiye'nin enerji ihtiyacının %80'i fosil yakıtlar tarafından karşılanmaktadır ve bu, küresel iklim krizine katkıda bulunmaktadır. Dolayısıyla, ülkenin mevcut enerji altyapısı göz önüne alındığında, SKH 7'ye ulaşmada Türkiye'nin kaydettiği ilerlemenin ölçülmesi, sürdürülebilir enerji geçişine yönelik çabaların izlenmesi ve politika geliştirilmesi açısından hayati önem taşımaktadır. Bu çalışma, modern yenilenebilir enerji ve enerji yoğunluğunun CO2 emisyonları üzerindeki etkisini 1990-2020 döneminde analiz ederek Türkiye'nin SKH 7'ye ulaşmadaki başarısını ölçmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada ampirik analiz için Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Model (ARDL) kullanılmıştır. Analiz sonucunda, modern yenilenebilir enerjinin CO2 emisyonlarını azaltmadaki etkili olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, enerji yoğunluğu CO2 emisyonlarını arttıran bir faktör olduğu bulunmuştur. Ek olarak, çalışma Türkiye'de Çevresel Kuznets Eğrisi hipotezinin geçerli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Türkiye bu bulguları dikkate alarak temiz enerji kaynaklarına olan yatırımlarını arttırmalı ve çeşitli politikalar aracılığı ile kullanımlarını teşvik etmelidir.