Hatay ekolojik koşullarında bazı ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) genotiplerinin verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi

MURAT GÜÇLÜ

Hatay ekolojik koşullarında bazı ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) genotiplerinin verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TARLA BİTKİLERİ (YL) (TEZLİ), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MURAT GÜÇLÜ

Danışman: MEHMET ATAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırma; 2013-2014 bitki yetiştirme döneminde, MKÜ., Ziraat Fakültesi Reyhanlı-Telkaliş deneme tarlalarında, yağışa dayalı şartlarda yürütülmüştür. Deneme; Agumented Deneme Deseninde, 4 blok halinde kurulmuş ve Uluslararası Kurak Alanlar Araştırma Merkezi (ICARDA, Halep, Suriye)'den sağlanan ekmeklik buğday ıslah hatları (28 adet) ile bölgede yaygın olarak yetiştirilen Adana-99, Ceyhan-99, Colfiorito, Karatopak, Pandas ve Sagittoria buğday çeşitleri (6 adet) kontrol çeşit olarak kullanılmıştır. Araştırmanın amacı; kullanılan ekmeklik buğday genotiplerinin Hatay ekolojik şartlarında, bazı morfolojik, verim ve kalite özellikleri açısından incelenmesi ve seçilen hatların ileri generasyonlarda değerlendirilmesidir. Yapılan varyans analiz sonuçlarına göre; kontrol çeşitlerin verim ve kalite özellikleri bakımından farklı oldukları belirlenmiştir. Kontrol çeşit ortalamaları olarak başaklanma süreleri 86.98-92.0 gün, bitki boyu 63.03-83.83 cm, başak uzunluğu 71.30-90.58 mm, başakta başakçık sayısı 17.43-18.80 adet, başakta tane sayısı 24.50-34.38 adet, başakta tane ağırlığı 1.06-1.57 g, tane verimi 180.85-352.98 g / m2, bin tane ağırlığı 36.18- 40.83 g, hektolitre ağırlığı 71.95-77.75 kg, protein oranı % 11.50-15.00, tane nem oranı %10.68-11.70, tane kül miktarı % 1.07-1.20 ve yaş gluten oranı % 22.40-27.40 arasında değişmiştir. Hatların ortalamaları olarak, başaklanma süresi 79.90-96.02 gün, bitki boyu 30.97-109.57 cm, başak uzunluğu 51.79-106.84 mm, başakta başakçık sayısı 13.45- 19.35 adet, başakta tane sayısı 15.53-50.87 adet, başakta tane ağırlığı 0.51-2.14 g, tane verimi 143.03-530.43 g / m2, bin tane ağırlığı 29.25-48.60 g, hektolitre ağırlığı 69.42- 81.19 ile kg, protein oranı %10.82-17.37, nem miktarı % 10.75-12.52, kül miktarı 0.96-1.29 ve yaş gluten oranı % 22.34-28.23 arasında değişmiştir. İncelenen özellikler bakımından kontrol çeşitlerden üstün olan hatlar belirlenmiştir. Belirlenen bu üstün hatlar yapılacak ıslah çalışmalarında ve çeşit tescil amacıyla kullanılabilir.