Konya ve Karaman illerindeki önemli patates ekim alanlarında karşılaşılan fungal ve bakteriyel hastalıkların belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİTKİ KORUMA (YL) (TEZLİ), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OSMAN TOKETTİ
Danışman: SONER SOYLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Patates [Solanum tuberosum L.], yüksek seviyelerde karbonhidrat, amino asitler ve diğer besinleri içeren, dünya çapında en fazla tüketilen 4. önemli sebze türüdür. Patates üretimi ve kalitesi gerek tarla gerekse depolama sırasında pek çok patojen tarafından etkilenir. Bu çalışmada, Konya ve Karaman ilinin önemli patates ekim alanlarında yetişen patates bitkisinin kök, kök boğazı, yumru ve yapraklarında sorun olan fungal ve bakteriyel patojenlerin belirlenmesine yönelik rasgele seçilmiş farklı tarlalarda bitki çıkışı (fide), çiçeklenme ve meyve-hasat dönemleri olmak üzere 3 farklı bitki gelişim döneminde sörveyler gerçekleştirilmiştir. Tipik hastalık belirtileri gösteren bitkilerin kök, gövde, yaprak ve yumrulardan izole edilen fungal ve bakteriyel etmenler dokular üzerinde oluşturdukları tipik belirtiler, besi yerlerindeki morfolojik yapıları ve MALDI-TOF MS analizleri ile tanılanmışlardır. Tüm yetişme periyodu boyunca farklı ilçelerde yapılan sörveylerde düzenli aralıklarla alınan hastalıklı bitkilerin yumru, kök ve kök boğazından yapılan izolasyonlar sonucunda, Rhizoctonia solani Kühn. [Rhizoctonia kanseri-siyah siğil hastalığı]; Fusarium solani (Mart.) ve Fusarium oxysporum Sclecht. emend. (Snyder and Hansen) [Fusarium kök çürüklüğü ve solgunluk]; Macrophomina phaseolina (Tassi) Goidanich [kömür çürüklüğü]; Sclerotinia sclerotiorum (Lib.) de Bary [beyaz çürüklük], Pythium spp. [Çökerten] ve Verticillium dahliae [Verticillium solgunluğu] fide ve çiçeklenme dönemlerinde; Helminthosporium solani [gümüş kabuk]; Colletotrichum coccodes (Wallr.) [siyah benek]; Spongospora subterranea f.sp. subterranea [tozlu uyuz] ve Geotrichum candidum Link. (syn. Galactomyces candidum) [lastik çürüklüğü] hasat dönemine doğru yumrularda değişen yaygınlık ve oranlarda tespit edilmiş fungal hastalık etmenleridir. Yapılan izolasyonlar sonucunda, hastalıklı fidelerin çoğunun genellikle birden fazla hastalık etmeni ile enfekteli olduğu görülmüştür. Hastalık etmenlerinden G. candidum ve M. phaseolina ülkemizde yetiştirilen patateslerde hastalık etmeni olarak ilk kez bu çalışmayla belirlenmiştir. Phytopthora infestans (Mont.) De Bary [geç yanıklık veya mildiyö], Alternaria solani [erken yanıklık], Alternaria alternata (Fr.) Keissler [kahverengi leke] patates bitkisinin çiçeklenme ve hasat döneminde en fazla karşılaşılan fungal yaprak hastalık etmenleri olmuştur. Fungal hastalıkların yanı sıra, yumru, kök boğazı ve gövdelerde gözlenen yumuşak çürüklük ve karabacak belirtilerinden bakteriyel etmenlerden Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum (Erwinia carotovora subsp. carotovora), P. atrosepticum (E. carotovora subsp. atroseptica), P. carotovorum subsp. brasiliense ve P. parmentieri izole edilmiş ve tanılanmıştır. 2021, 76 sayfa Anahtar Kelimeler: Patates, Bakteriyel Hastalık Etmenleri, Fungal Hastalık Etmenleri, Yaygınlık