XII. yüzyılda Suriye bölgesindeki Nizârîlerin siyasi faaliyetleri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Tarih Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HÜSEYİN UÇAR

Danışman: İSMAİL BÜLBÜL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hasan Sabbah, Alamut'u aldıktan sonra Nizârî teşkilatını kurup Büyük Selçuklu Devleti toprakları üzerinde yıkıcı faaliyetlerine başladıktan sonra, herhangi bir siyasi birlikten yoksun olan Suriye coğrafyasında da etkinlik kazanmak istemiş ve "dâî" adı verilen propagandacılarını bölgeye yollamıştır. Suriye'nin karışık siyasi ve dini yapısı, Nizârîler'in burada etkinlik kazanmasına zemin hazırlamış ve hem Haçlılar hemde yerel Sunnî devletlerle bağlantılar kurarak bölgede var olmaya çalışmışlardır. Özellikle XII.yy'ın ilk yarısı boyunca bölgenin güçlü Selçuklu emîrlerinin himayesine girip karşılıklı çıkarlara dayanan bir ilişki kurmuşlardır. Ardından Cebel-i Behra denilen bölgede müstahkem kaleler elde ederek tıpkı İran'daki gibi teşkilatlanmışlar ve artık yerel emîrlere bağlı olmadan faaliyetlerini sürdürmüşlerdir. Suriye Nizârîleri, XII.yy'da bölgedeki varlıkları boyunca Haleb ve Dımaşk Selçuklu Melikliği, Zengîler, Eyyûbîler, Antakya Haçlı Prinkepsliği, Trablus Haçlı Kontluğu ve Kudüs Haçlı Krallığı gibi bölgenin güçlü devletleriyle karşı karşıya gelmişlerdir. Tezimizin amacı, Nizârîler'in Suriye'de kurdukları yapıyı ve bölge siyasetinde ne gibi etkileri olduğunu ortaya çıkararak bu konuda daha önce yapılan araştırmalara katkı sağlamaktır. Anahtar Kelimeler: Nizârîler, Bâtınîler, İsmâilîler, Haleb, Dımaşk, Suriye Selçukluları, Haçlılar.