İvesi Irkı Koyunlarda Üreme Mevsiminde Kullanılan Melatonin İmplantının Fertilite Parametreleri Üzerine Etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, VETERİNERLİK DOĞUM, JİNEKOLOJİ VE SUNİ TOHUMLAMA ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ONUR BAHAN

Danışman: GÖKHAN DOĞRUER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, İvesi ırkı koyunlarda üreme mevsiminde kullanılan melatonin implantının fertilite parametreleri üzerine etkilerini araştırmak amaçlandı. Bu çerçevede östrus oranları, östrus başlangıç zamanları, aşımın tamamlanma oranları, aşım anındaki progesteron düzeyleri, aşımdan 18 gün sonraki progesteron düzeyleri, embriyonik ölüm oranları, gebelik oranları, çoklu doğum oranları, kuzulama oranları, yavru verimleri ve yavru doğum ağırlıkları değerlendirildi. Materyal olarak kullanılan 120 baş İvesi ırkı koyun rastgele dört gruba ayrıldı. Grup 1'e (n=30) östrus senkronizasyon protokolü başlangıcından 20 gün önce, Grup 2'ye (n=30) östrus senkronizasyon protokolü başlangıcından 10 gün önce, Grup 3'e (n=30) östrus senkronizasyon protokolü başlangıcında 18 mg melatonin içeren implant yerleştirildi. Grup 4'e (kontrol grubu, n=30) ise melatonin implantı uygulaması yapılmadı. Çalışmada kullanılan koyunların tamamına, östrus senkronizasyonu amacıyla 60 mg medroksiprogesteron asetat içeren sünger vaginaya yerleştirildi. Süngerler 12 gün süreyle vaginada tutuldu. Süngerlerin çıkartılması sırasında 500 IU eCG ve 0.075 mg PGF2α kas içi uygulandı. Koçlar, süngerlerin çıkartılmasından 12 saat sonra başlanılarak, günde iki kez sabah-akşam olmak üzere, 2'şer saat süreyle koyunlar arasına katıldı. Östrusları tespit edilen ve aşımları tamamlanan koyunlar sürüden ayrılarak farklı bir bölmeye alındı. Serum progesteron konsantrasyonlarının değerlendirilmesi amacıyla; intravaginal sünger uygulaması anında, aşımdan hemen sonra ve östrus belirtilerinin görülmesinden 18 gün sonra tüm gruplardan kan örnekleri alındı. İvesi ırkı koyunlarda üreme mevsiminde kullanılan melatoninin; östrus oranlarında, östrus başlangıç zamanlarında, aşımın tamamlanma oranlarında, aşımdan 18 gün sonraki progesteron düzeylerinde, embriyonik ölüm oranlarında, gebelik oranlarında, çoklu doğum oranlarında, kuzulama oranlarında, yavru verimlerinde ve yavru doğum ağırlıklarında çalışma grupları arasında istatistiksel fark oluşturmadığı; ancak bazı noktalarda olumlu veya olumsuz etkilerinin görülebileceği kanısına varıldı.